Gereformeerde Gemeenten

[DDD]

Ik heb niet deze hele preek beluisterd. Maar dat is het hele systeem. Mensen mogen niet zelf tot een 'conclusiegeloof' komen. De prediking is er dus op gericht om heilsonzekerheid te bevorderen/ mensen aan te zetten tot zelfonderzoek. Vervolgens is het feitelijk aan enkele erkende gelovigen om te bepalen of iemand wel (of zelfs niet, maar dat gaat nog een stap verder) het echte geloof heeft. De predikant heeft daar een belangrijke rol in.

[pierre27]

Dit soort preken zijn manipulatief van insteek, om te voorkomen dat mensen buiten de heilsbemiddelaar die de dominee is, tot geloofszekerheid komen. Dat is niet gereformeerd, ook al komen er wel verschillende bijbelse waarheden in een preek naar voren.

Hoezo denk je dat de dominee zichzelf als heilsbemiddelaar ziet? Dat hoor je hem toch nergens zeggen?

Goede en terechte conclusie op allerlei vermeende aannames.

[mvdb]

Met verdriet heb ik deze discussie gevolgd. Het is pijnlijk om te zien dat er openlijk zo negatief over een dominee gesproken wordt. Daarom wil ik, nadat ik de hele preek beluisterd heb, toch graag een kort tegengeluid laten horen.
Je kunt deze predikant op stijl, accent en eenzijdigheid bekritiseren, maar je kunt niet eerlijk volhouden dat hij in deze preek helemaal niet over Christus spreekt, de opstanding niet verkondigt of het Schriftgedeelte totaal loslaat. De preek is sterk polemisch van toon, dat is waar. Maar de stelling dat er met geen enkel woord goed gesproken wordt van de Heere, of dat Christus niet verkondigd wordt, houdt naar mijn overtuiging niet goed stand. Het gaat wel degelijk over Christus’ opstanding, over Gods handelen, over bekering, verlossing en over de noodzaak van waarheid tegenover leugen.

Juist op wezenlijke momenten spreekt de dominee expliciet over Gods machtige handelen in de opstanding en over Christus’ verlossingswerk. Hij zegt bijvoorbeeld: “Wat is er gebeurd? De God van de hemel en de aarde, de Rechter, Die heeft Zijn Zoon opgewekt uit het graf.” Ook zegt hij: “En de waarheid, de waarheid heeft getriomfeerd.” En verder: “Die grote Christus ging de dood in om de doden uit de dood te gaan verlossen. Dat is de zaak.” Dat zijn geen losse of terloopse opmerkingen, maar kernzinnen uit de preek. Daarmee wordt juist wél groot gesproken van Gods daad in Christus.
Ook de kritiek dat Christus niet verkondigd zou worden en dat de mens met zijn ervaringen centraal zou staan, lijkt mij te ver gaan. Het hoofdthema van de preek is immers de waarheid van Christus’ opstanding. En die opstanding wordt inhoudelijk niet leeg gelaten, maar juist verbonden aan heil voor zondaren. Zo zegt de dominee: “Wat voor waarheid? Dat de grootste der zondaren bekeerd kan worden.” En ook: “Mensen die daar liggen in een doodstaat, wil de Heere door de opstandingskracht van de Middelaar, die mensen ophalen uit die ontzaglijke werkelijkheid.” Dat is niet slechts spreken over menselijke ervaring, maar Christus’ opstanding preken als heilsfeit en als grond van levendmaking.

Er wordt ook gezegd dat het Bijbelgedeelte niet echt wordt uitgelegd en dat er geen exegese is. Daarin zou ik meer nuance willen aanbrengen. De preek is inderdaad niet vers voor vers exegetisch in academische zin. Maar het is ook niet waar dat het Schriftgedeelte helemaal niet wordt uitgelegd. De structuur van Mattheüs 28:11-15 is duidelijk verbonden aan de drie punten van de preek. Vervolgens behandelt de dominee daadwerkelijk het komen van de wachters naar de overpriesters, het beraad van de overpriesters, het geven van geld en de leugen over de discipelen. Je kunt dus zeggen dat het misschien geen rustige of breed uitgewerkte exegese is, maar wel een tekstgebonden homiletische behandeling.

Ook het verwijt dat het thema de waarheid van Christus’ opstanding is, terwijl het vervolgens bijna alleen over “godsdienst” gaat, vind ik te scherp geformuleerd. Ds. Beens gebruikt dat woord inderdaad vaak en ook polemisch, maar juist als contrast met de waarheid van Christus’ opstanding. In zijn opzet is dat geen los stokpaardje, maar de toepassing van de tekst zelf. De overpriesters kopen immers de waarheid af om hun religieuze positie te behouden. Dat blijkt uit uitspraken als: “Waarom doen ze dat? Om hun godsdienst te mogen bewaren.” En: “Want gemeente, weet u, als u nou die waarheid ten derde dagen wederom opgestaan van de doden tot beleving krijgt, dan gaat uw godsdienst eraan.” Zijn punt is dus niet zomaar afgeven op godsdienst als zodanig, maar laten zien dat menselijke religie zich verzet tegen de opstandingswaarheid. Dat is een homiletische toepassing van het conflict dat in de tekst zelf zichtbaar wordt.

Dat theologen het in de preek moeten ontgelden, is op zichzelf niet onwaar. De dominee spreekt scherp over overpriesters, schriftgeleerden en theologen. Maar ook daar is het goed om eerlijk te blijven over de context. Hij doet dat niet omdat hij geleerdheid of theologie op zichzelf zou bestrijden, maar omdat de tekst zelf gaat over religieuze leiders die de waarheid onderdrukken. Hij zegt bijvoorbeeld: “Die overpriesters, die theologen die horen dat aan. En gemeente, dan komt er van binnen bij die overpriesters een weerstand, een vijandschap.” Zijn kritiek richt zich dus niet in de eerste plaats tegen geleerdheid als zodanig, maar tegen geestelijke vijandschap tegenover Christus’ opstanding.

Het punt dat er een bepaalde bevinding normatief gemaakt wordt, vind ik nog het meest begrijpelijke bezwaar. De dominee spreekt inderdaad veel over bevinding, doodstaat, inleveren en het afbreken van eigen godsdienst. Toch is ook dat niet losgemaakt van Christus’ opstanding. De innerlijke beleving wordt steeds verbonden aan de waarheid van het Evangelie en aan Gods werk. Opnieuw hoor je dat in zinnen als: “Wat voor waarheid? Dat de grootste der zondaren nou bekeerd kan worden.” En: “Die grote Christus ging nou de dood in om de doden uit de dood te gaan verlossen.” Ook klinkt de oproep: “Keer toch weder … om van de Heere geleerd bekeerd en onderwezen te worden.” Dat is meer dan alleen het beschrijven van menselijke ervaringen. Het is een oproep tot bekering in het licht van Christus’ opstanding.

Tenslotte wordt gezegd dat er alleen maar gezegd wordt wat het niet is, en dat er geen onderwijs gegeven wordt. Ook daar zie ik het anders. Zeker, hij waarschuwt veel. De toon van de preek is vermanend. Maar hij geeft ook positief onderwijs. Hij benoemt de waarheid van de opstanding, hij laat zien wat er op het spel staat, hij roept op de waarheid te “kopen”, hij wijst op Christus’ verlossend werk en hij roept op tot zelfonderzoek en gebed. Dat is wel degelijk onderwijs, al is het bevindelijk en vermanend van aard.

Alles overziend denk ik daarom dat je deze preek best op onderdelen kunt bekritiseren (al moeten we waken voor de toon waarop), maar dat het niet eerlijk is om te doen alsof hier helemaal niet over Christus gesproken wordt, alsof de opstanding niet verkondigd wordt en alsof hij zich volledig van de Schrifttekst heeft losgemaakt.

Ik hoop dat ik met het weergeven van enkele uitspraken uit de preek het tegenovergestelde kan laten zien.

Zoals toegezegd zou ik nog terugkomen op jouw reactie.

De preek heb ik laten transcriberen omdat het dan makkelijker is na te gaan wat er gezegd is.

Mijn reactie heb ik niet geschreven om pijn te doen of te kwetsen. Dat deze discussie als pijnlijk kan worden ervaren, kan ik me goed voorstellen. Bij mijn reactie heb ik geprobeerd me echt te focussen op de preek en niet op de persoon.
Mijn eerste reactie was behoorlijk stevig en massief, maar niet veroordelend.

Na de preek nog een keer goed gelezen te hebben, kan ik toch niet anders dan blijven staan achter mijn reactie.

Je hebt gelijk dat over Christus gesproken wordt. Maar als ik alles overzie, dan komt dat niet uit de verf. De regelmatig terugkerende polemische toon maakt dat mijn afdronk is dat Christus-verkondiging er erg bekaaid vanaf komt. Het komt op mijn over als feitelijkheden die worden aangestipt, maar daar blijft het bij. Illustratief zijn voor mij enkele statistieken (wellicht zitten er wegens transcriberen wat fouten in): het woord ‘godsdienst’ komt 58x voor, ‘waarheid’ 47x; ‘Christus’ 6x en ‘Jezus’ 9x.

Exegetisch blijf ik het toch erg mager vinden.Wat in de Bijbelteksten staat, wordt genoemd, maar vrijwel direct krijgt het een spits naar iets wat ds. Beens blijkbaar hoog zit. Daardoor komt het Woord maar weinig aan het woord. En daar zit het meest fundamentele van mijn kritiek. Juist het Woord moet het doen. Daardoor komen mensen, zondaren – door de werking van de Heilige Geest – tot geloof in Christus. Het is goed dat mensen gewaarschuwd worden voor dat wat het niet is. Maar een preek wordt pas verkondiging als gewezen wordt op wat – of beter gezegd – Wie het wel is. Hem aanprijzen als de Weg, de Waarheid (!) en het Leven. Hij is zó gewillig om zondaren genadig te zijn.
Daarom vind ik het echt verdrietig als zo’n groot gedeelte van de preek polemisch van aard is en – als ik het betrek op de opmerkingen over de SV27 – zulke scherpe veroordelingen bevat. Dergelijke uitspraken hebben veel impact en richten naar mijn overtuiging veel schade aan, zeker ook omdat ze helaas niet incidenteel zijn. Het werkt denken in vijandbeelden en tweedracht in de hand. Dat zijn geen vruchten van de Geest (Galaten 5).

[GGotK]

Ik heb niet deze hele preek beluisterd. Maar dat is het hele systeem. Mensen mogen niet zelf tot een 'conclusiegeloof' komen. De prediking is er dus op gericht om heilsonzekerheid te bevorderen/ mensen aan te zetten tot zelfonderzoek. Vervolgens is het feitelijk aan enkele erkende gelovigen om te bepalen of iemand wel (of zelfs niet, maar dat gaat nog een stap verder) het echte geloof heeft. De predikant heeft daar een belangrijke rol in.

Deze these overstijgt de dwaasheid die wordt toegedicht aan ds Beens over zijn uitspraak betreffende SV2027. Maar goed, ik laat dit onderwerp verder rusten want het gaat alleen van kwaad tot erger.

[Job]

Met verdriet heb ik deze discussie gevolgd. Het is pijnlijk om te zien dat er openlijk zo negatief over een dominee gesproken wordt. (...) Alles overziend denk ik daarom dat je deze preek best op onderdelen kunt bekritiseren (al moeten we waken voor de toon waarop), maar dat het niet eerlijk is om te doen alsof hier helemaal niet over Christus gesproken wordt, alsof de opstanding niet verkondigd wordt en alsof hij zich volledig van de Schrifttekst heeft losgemaakt.

Ik hoop dat ik met het weergeven van enkele uitspraken uit de preek het tegenovergestelde kan laten zien.

Hartelijk bedankt voor je evenwichtige en inhoudelijke post, je hebt er veel werk in gestoken. Ik hoop dat het welwillend gelezen wordt.

Naast deze feitelijkheden zou het een goede gedachtenoefening voor ons kunnen zijn om ons eens te verplaatsen in de betreffende predikant. Of om het breder te trekken: in predikanten die in dezelfde lijn staan. Dat zou misschien wat mildheid kunnen kweken. Ik heb het een beetje op mijn hart om dat zomaar wat uit te werken.

• Je bent op een bepaalde wijze opgevoed, geestelijk geleid, opgeleid. Er was/is maar één Waarheid, daarmee kon en kan niet geschipperd worden. Je bent daar trouw aan met alles wat je in je hebt. Internet was er het grootste deel van je leven niet. De kring waarin je groot werd, was beschermd en grotendeels eenstemmig (neem ik maar even aan).
• Sinds ongeveer de eeuwwisseling - globaal ook de tijd dat deze man student en predikant werd - is er veel wat lang vanzelfsprekend was, ineens optioneel geworden. Jongerenavonden kwamen, kritiek op de prediking werd manifest, internet kwam op, de biblebelt werd een opengebroken stad. Alles ging en gaat ondersteboven, almaar meer, almaar sneller, almaar massaler.
• Nu ben je 22 jaar verder, je dient al jaren je gemeente naar eer en geweten en preekt trouw wat je altijd geleerd hebt, zoals Gods volk het leert, hoe je het zelf ondervonden hebt hoe het moet en hoe het gaat; de oude beproefde Waarheid, zeg maar.
• Je dient een enorme gemeente, wat een geweldige last op de schouders is, je ploetert en je doet, maar eigenlijk doe je het nooit goed. Hier tekort, daar te lang. Te scherp, te onbehouwen en bovendien: ook in het beschermde, behoudende boerendorp dringt de tijdgeest door. Daarnaast komen er vrijwel nooit beroepen. Dat moet ergens pijnlijk zijn. Je ziet met lede ogen gemeenteleden discussies aangaan, vraagtekens zetten, vertrekken. Een godsdienst zijn intrede doen die haaks staat op de Waarheid zoals jij die brengt. En maar preken, en maar ploeteren, en maar werken. Kinderen dopen, bij honderden. Stelletjes trouwen, zieken bezoeken, mensen begraven. Kerk in, kerk uit. Preekstoel op, preekstoel af.
• Intussen wordt het RD volgeopinieerd met dingen die plots anders gezien zouden moeten worden: de doop, het aanbod van genade, de benadering van kinderen in de preek, over begrijpelijkheid van preken, over verstaanbaarheid van de Bijbel. Dan is het dit. Dan is het dat. En je gemeente deint mee. Waar je op zondag aan bouwt wordt op maandag onder je handen weer afgebroken. Gemeenteleden krijgen zelfs een Bijbelboek in een andere hertaling dan de SV op hun mat. Via het RD notabene. Je raakt beetje bij beetje alle grip kwijt.

MOE

zou je er van worden, dood- en dood- en doodmoe. Dat hoor je de predikant in zijn preek dan ook meermaals verzuchten. Hij wil het de gemeente dan nóg maar een keer duidelijk maken. Het ze op het hart drukken. Ze waarschuwen. Zich vrij van hen maken. Binnen de bescherming van het eigen kerkgebouw.

En dan speelt een gemeentelid die hartenkreet door, wordt het op internet gezet, door CVandaag verder verspreid en vindt half kerkelijk Nederland er wat van.

Is het wonder dat zo'n man het gevoel heeft dat hij wegspoelt, dat zijn gemeente wegspoelt, dat z'n werk vruchteloos is? Je kunt het niet eens zijn met zijn theologie, met zijn kijk op dingen, met zijn intonatie, maar we zouden toch op zijn minst royaal begrip en waardering mogen hebben voor onze behoudende predikanten die werkelijk alles waar ze voor staan op de helling zien gaan?

Deze post is niet pathetisch bedoeld. Laat duidelijk zijn dat ieder verantwoordelijk is en blijft voor hoe hij zich uitdrukt, ook deze predikant. Want woorden doen ertoe. Maar - onze woorden óók.

[Konijntje]

Met verdriet heb ik deze discussie gevolgd. Het is pijnlijk om te zien dat er openlijk zo negatief over een dominee gesproken wordt. (...) Alles overziend denk ik daarom dat je deze preek best op onderdelen kunt bekritiseren (al moeten we waken voor de toon waarop), maar dat het niet eerlijk is om te doen alsof hier helemaal niet over Christus gesproken wordt, alsof de opstanding niet verkondigd wordt en alsof hij zich volledig van de Schrifttekst heeft losgemaakt.

Ik hoop dat ik met het weergeven van enkele uitspraken uit de preek het tegenovergestelde kan laten zien.

Hartelijk bedankt voor je evenwichtige en inhoudelijke post, je hebt er veel werk in gestoken. Ik hoop dat het welwillend gelezen wordt.

Naast deze feitelijkheden zou het een goede gedachtenoefening voor ons kunnen zijn om ons eens te verplaatsen in de betreffende predikant. Of om het breder te trekken: in predikanten die in dezelfde lijn staan. Dat zou misschien wat mildheid kunnen kweken. Ik heb het een beetje op mijn hart om dat zomaar wat uit te werken.

• Je bent op een bepaalde wijze opgevoed, geestelijk geleid, opgeleid. Er was/is maar één Waarheid, daarmee kon en kan niet geschipperd worden. Je bent daar trouw aan met alles wat je in je hebt. Internet was er het grootste deel van je leven niet. De kring waarin je groot werd, was beschermd en grotendeels eenstemmig (neem ik maar even aan).
• Sinds ongeveer de eeuwwisseling - globaal ook de tijd dat deze man student en predikant werd - is er veel wat lang vanzelfsprekend was, ineens optioneel geworden. Jongerenavonden kwamen, kritiek op de prediking werd manifest, internet kwam op, de biblebelt werd een opengebroken stad. Alles ging en gaat ondersteboven, almaar meer, almaar sneller, almaar massaler.
• Nu ben je 22 jaar verder, je dient al jaren je gemeente naar eer en geweten en preekt trouw wat je altijd geleerd hebt, zoals Gods volk het leert, hoe je het zelf ondervonden hebt hoe het moet en hoe het gaat; de oude beproefde Waarheid, zeg maar.
• Je dient een enorme gemeente, wat een geweldige last op de schouders is, je ploetert en je doet, maar eigenlijk doe je het nooit goed. Hier tekort, daar te lang. Te scherp, te onbehouwen en bovendien: ook in het beschermde, behoudende boerendorp dringt de tijdgeest door. Daarnaast komen er vrijwel nooit beroepen. Dat moet ergens pijnlijk zijn. Je ziet met lede ogen gemeenteleden discussies aangaan, vraagtekens zetten, vertrekken. Een godsdienst zijn intrede doen die haaks staat op de Waarheid zoals jij die brengt. En maar preken, en maar ploeteren, en maar werken. Kinderen dopen, bij honderden. Stelletjes trouwen, zieken bezoeken, mensen begraven. Kerk in, kerk uit. Preekstoel op, preekstoel af.
• Intussen wordt het RD volgeopinieerd met dingen die plots anders gezien zouden moeten worden: de doop, het aanbod van genade, de benadering van kinderen in de preek, over begrijpelijkheid van preken, over verstaanbaarheid van de Bijbel. Dan is het dit. Dan is het dat. En je gemeente deint mee. Waar je op zondag aan bouwt wordt op maandag onder je handen weer afgebroken. Gemeenteleden krijgen zelfs een Bijbelboek in een andere hertaling dan de SV op hun mat. Via het RD notabene. Je raakt beetje bij beetje alle grip kwijt.

MOE

zou je er van worden, dood- en dood- en doodmoe. Dat hoor je de predikant in zijn preek dan ook meermaals verzuchten. Hij wil het de gemeente dan nóg maar een keer duidelijk maken. Het ze op het hart drukken. Ze waarschuwen. Zich vrij van hen maken. Binnen de bescherming van het eigen kerkgebouw.

En dan speelt een gemeentelid die hartenkreet door, wordt het op internet gezet, door CVandaag verder verspreid en vindt half kerkelijk Nederland er wat van.

Is het wonder dat zo'n man het gevoel heeft dat hij wegspoelt, dat zijn gemeente wegspoelt, dat z'n werk vruchteloos is? Je kunt het niet eens zijn met zijn theologie, met zijn kijk op dingen, met zijn intonatie, maar we zouden toch op zijn minst royaal begrip en waardering mogen hebben voor onze behoudende predikanten die werkelijk alles waar ze voor staan op de helling zien gaan?

Deze post is niet pathetisch bedoeld. Laat duidelijk zijn dat ieder verantwoordelijk is en blijft voor hoe hij zich uitdrukt, ook deze predikant. Want woorden doen ertoe. Maar - onze woorden óók.

Predikanten krijgen heel wat over zich heen. Ongeacht welk kerkverband. Daar mogen we best begrip voor opbrengen.

Toch begrijp ik niet goed wat je met deze post wilt zeggen. Probeer je begrip op te brengen voor deze predikant en voor zijn opvattingen? Of vind je de huidige discussie ontsporen?

Punt is namelijk dat deze predikant zich vaker zeer scherp uitlaat. Wat mij betreft zijn zijn uitlatingen niet alleen scherp, maar ook polariserend en duidelijk over het randje. Dan mag daar toch wat van gezegd worden?

Verder is een preek publiekelijk uitgesproken. Dat mag dan ook publiekelijk worden besproken.

Als lid van de GG schrik ik van de uitspraken van deze predikant. Zo gaan we toch niet om met elkaar en met andere broeders van wellicht andere kerkverbanden?