Gereformeerde Gemeenten

[windorgel]

Wellicht goed om de hele preek te luisteren, zie kerkdienstgemist.

[mvdb]

Verplaatst vanuit het SV27 topic

Vanavond heb ik de hele preek beluisterd.

Eerlijkgezegd word ik erg verdrietig over de preek:
- er wordt met geen enkel woord goed gesproken van de Heere.
- deze preek vind ik geen Woordverkondiging. Christus wordt niet verkondigd. De mens met zijn/haar ervaringen staat centraal. Niet Christocentrisch maar mensmiddelpuntig.
- Het Bijbelgedeelte wordt niet echt uitgelegd. Er is geen exegese van het betreffende Schriftgedeelte. Alles wordt vrijwel direct betrokken op iets dat ds. Beens blijkbaar erg hoog zit.
- het thema van de preek was 'De Waarheid van Christus' opstanding'. Vervolgens gaat het vrijwel alleen maar over 'godsdienst' in de negatieve zin. Als dat een eigenwillige godsdienst is waarvoor ook in de Bijbel gewaarschuwd wordt, dan is dat volkomen terecht dat een plaats heeft in de prediking. Als echter alles wat niet overeenkomst met je eigen cultuur, traditie enz., wordt veroordeeld, dan kun je dat beter achterwege laten.
- theologen moeten het ontgelden
- de inhoud van de preek wordt meer bepaald door dat wat in de krant staat dan wat Gods Woord aanreikt
- er wordt gesproken over bekeerd worden zoals God Zijn volk bekeert. Bevinding en beleving van wat een deel van Gods volk ervaart of ervaren heeft, is maatgevend. Bij bijv. Wilhelmus à Brakel lees ik heel andere dingen. Om in de sfeer van de preek te blijven: de godsdienst heerst over het Woord.

Al met al vind ik het erg schraal, erg arm. Ik hoop niet dat men het zondag in, zondag uit met zo weinig moet doen. Er wordt geen onderwijs gegeven en ik begrijp niet hoe geestelijk leven onder zo'n prediking gevoed kan worden. Het is alleen maar zeggen wat het allemaal niet is. Begrijp me goed: waarschuwen is goed, maar als dat het enige is wat in een preek gebeurt, dan is dat armoede.

[DDD]

We mogen ook blij zijn dat er nog dominees als deze in de GG zijn. De gemiddelde kerkganger in Kootwijkerbroek denkt trouwens wat genuanceerder over deze zaken. Iedere GG'er met wat historisch besef zou het in ieder geval eens kunnen zijn met de strekking van het verhaal van ds Beens. Nochtans is het jammer dat deze dominee zijn vaak mooie preken zo laat verstikken door een paar zeer ondoordachte uitspraken.

Ik ben helemaal niet blij met zulke dominees. Wat mij betreft, wordt hij afgezet. Want dit is geen uitzondering. De preek wordt regelmatig vervuild met allerlei onzin, helaas.

Als je met ondoordacht bedoelt dat iemand daar onvoldoende over nadenkt, dan denk ik dat ook. Maar goed.

[Konijntje]

Volgens mij is het werk van Jezus en van deze mannenbroeders achter SV2027 niet hetzelfde te noemen. Neemt niet weg dat ik ondanks dat ik ds G Beens graag beluister deze uitspraken niet vind kunnen.

Zou een appélzaak kans maken. Hij is vermanenswaardig of heeft dat geen kans van slagen ?

Ik zou niet weten waarom er een appélzaak zou moeten komen. Bel hem op en zeg je ding, dat zal pas indruk maken.

Omdat ik vind dat hij hier publiekelijk op moet terugkomen. Ik was van plan hem een mail te sturen maar zijn emailadres is blijkbaar niet openbaar.

Zijn telefoonnummer is wel op gergeminfo geplaatst: https://www.gergeminfo.nl/voorgangers/g-beens

Ik ben het met je eens: deze predikant overschrijdt grenzen. Hij zorgt voor onenigheid binnen zijn kerkverband en er buiten. Dit is schadelijk voor de kerk. Ik heb het als gergemmer ook met gekromde tenen aangehoord en gedacht: wat moet ik hier mee?

Zou bellen zin hebben? Zijn er wellicht andere manieren?

[CvdW]

Volgens mij is het werk van Jezus en van deze mannenbroeders achter SV2027 niet hetzelfde te noemen. Neemt niet weg dat ik ondanks dat ik ds G Beens graag beluister deze uitspraken niet vind kunnen.

Zou een appélzaak kans maken. Hij is vermanenswaardig of heeft dat geen kans van slagen ?

Ik zou niet weten waarom er een appélzaak zou moeten komen. Bel hem op en zeg je ding, dat zal pas indruk maken.

Nee, dat maakt het niet is mijn ervaring in correspondentie met dominees die scherpe stellingen innemen. Als iemand dergelijke zaken van de kansel verkondigd, is de kans heel klein dat wat dan ook indruk maakt.

Zelfs al stond er een dode op, hij zal zich niet laten gezeggen.

[Vrouwke]

Zoiets heb ik een ander ook al horen zeggen..

[Vrouwke]

Afgelopen zondag werd er door een predikant uit de GGiN het volgende gezegd in een preek:

"Laat je niet beïnvloeden door de godsdienstige invloeden. Als je de krant goed leest en die artikelen, naar aanleiding van hetgeen wat ook in de Wachter Sions gestaan heeft, dat de ruis direct duidelijk is. Men spreekt alleen over het aanbod. En er is een aanbod van genade. Daar staan we ook allemaal voor. Het is voorwaardelijk. Het is welmenend. Maar als wij dan niet mogen zeggen dat wij wet en evangelie handhaven. En dat dat een aanstoot is. Want het volle evangelie moet gebracht worden. “Je moet een klein beetje zonde voelen. Maar moet er nog een geschiktheid van de mens bij zijn?”, zegt dan een van zo'n dwaas iemand. Alsof wij leren dat er nog een geschikt iets door ons gewerkt moet worden. Wat een dwaasheid. Wij zeggen dat er bij een mens geen geschiktheid is. Alleen maar zonden een schuld. Maar om nou eerst door de wet, en dat is het punt, hou daaraan vast jongeren. De oorzaak is, als wij spreken over dat de wet als kenbron van ellende is, dan is dat een ergernis. Maar ik begrijp werkelijk niet hoe die mensen zondag twee tot en met vijf moeten behandelen. Dat zal altijd een hele kluif zijn, een hoge berg zijn voor ze. Want als er staat: God wil dat aan zijn gerechtigheid genoeg geschiede, ja, dat aanbod, dat aanbod, ja wat aanbod? Het aanbod van genade krijgt pas recht waarde voor een ziel, die als een verloren hellewicht aan Gods kant valt. En het ellendige is, of het droevige is, dat er maar zo'n klein percentage, als het ware, daar achterstaat en voorstaat. En dat in zo'n land waarin wij zijn, waar zoveel zaken zijn die ons verdrieten, en dat groepje kerkmensen nog zo verdeeld zijn, en denk nou niet dat wat ik nu zeg is om de polarisatie op te wekken, maar wel aan te geven, zie nou duidelijk waar het om gaat. Wij stellen wet en evangelie voor, en dat komt wel openbaar wie ze zijn en dat ze daar totaal niet mee instemmen. Maar juist het wonder wordt verklaard aan een des doodschuldige zondaar: maar Hij zag op mij neder. En dan zal het wonder verklaard worden, mijn God, U zal ik eeuwig loven, omdat Gij, en dan kan je met je vinger naar boven wijzen, het hebt gedaan. Amen."

We deze predikant met 'ze' en 'die mensen' bedoelt is mij niet duidelijk. Ik hoop toch niet dat hij hier de artikelschrijvers ds. C. Harinck en Johan den Haan mee bedoelt, want dan lijkt mij de zgn. overeenstemming wel erg ver weg.

Afgelopen zondag? Wie is de auteur en Is het nog na te luisteren?

@Johannes 3 : 16 reageert niet… is wel online. Wel netjes om een bron te plaatsen.

Ds. J. Roos in de GGiN te Gouda (Stationsplein)

Het is nog even terug te luisteren (en te downloaden). Het bovenstaande is inderdaad letterlijk gezegd. Ik ben er eerlijk gezegd best wel door van slag. Ik had dit van hem niet verwacht. Maar ik hoor hem tegenwoordig ook maar zelden. Ik vind het heel verdrietig dat de zaken er zo voor staan. Maar ik denk nog steeds wat ik ook schreef toen ik alleen het citaat las:

Het probleem is volgens mij vooral, dat men geen ruimte ziet voor een middelijke bekeringsweg. Enkel een onmiddelijke weg is wat men voorstaat. En daarin is eigenlijk geen ruimte meer voor het Evangelie Woord zoals het in de Bijbel tot ons komt. En wat door de werking van de Heilige Geest in geloof aangenomen wordt. Maar enkel voor wat Johan Mouthaan vandaag ook schreef in het RD: "Het woord "belofte" wordt nogal eens gebruikt als aanduiding van een geestelijke ervaring waarin God door Zijn Woord persoonlijk iemand iets belooft." En vervolgens krijg je een leven op de ervaringen i.p.v. het leven des geloofs op de belofte van het Woord in z'n geheel. Zie hoofdstuk 42 van Brakel: https://theologienet.nl/bestanden/brake ... -25-43.pdf & verder viewtopic.php?t=15522

En:

Ik moet nog steeds denken aan dat "citaat" van die predikant. (....) er zijn wel gedachten in te vinden die breder terug te vinden zijn in zowel de GG als in de GGiN. Maar het is hutspot. Een middelijke weg word verdacht gemaakt. Men zou dan niets kennen van Gods vreemde werk door de Wet waarmee Hij ons uit doet zien naar redding. Het Gods genade aanbod in het Woord wordt terzijde geschoven en een onmiddelijke uitredding komt daarvoor in de plaats. Gods gewone weg wordt verdacht gemaakt en Gods bijzondere weg komt daarvoor in de plaats. Hoe het kan, wordt hoe het moet. Maar volgens mij is dat niet naar het Woord. Alles bij elkaar doet het me terug denken aan (het einde) van het 3e hoofdstuk van HyperDordt. En dan vooral aan deze woorden: Ik pleit niet voor een bevindingloos christendom, integendeel. Maar ik aanvaard en erken dat sommige bevindingen die nu in de gereformeerde gezindte als buitengewoon geestelijk worden gewaardeerd, alleen maar kunnen voorkomen als er geen algemeen aanbod van genade is. Maar ook aan wat geschreven is rond bladzijde 227 en 228.

Verder denk ik dat "Valcke" de spijker op z'n kop sloeg met wat hij schreef:

Verder zie ik aan de andere kant het citaat dat hier gegeven is van een predikant in de GGiN, waarin opnieuw een ongegronde tegenstelling gemaakt worden tussen de leer van het aanbod van genade enerzijds en de prediking van de wet anderzijds. Ook dit is voor mij een indicator dat een Schriftuurlijke overeenstemming heel ver weg is. Om daartoe te geraken helpt alleen terugkeer naar de Schrift, en in lijn daarmee terug naar de Reformatie en oudvaders die hierover een helder geluid gegeven hebben.

[Bobber]

Jammer van de uitspraken rond de SV2027 en dat het in het nieuws komt. Helaas niets geleerd van al de extreme uitspraken rond de HSV.

[GGG038]

Verplaatst vanuit het SV27 topic

Vanavond heb ik de hele preek beluisterd.

Eerlijkgezegd word ik erg verdrietig over de preek:
- er wordt met geen enkel woord goed gesproken van de Heere.
- deze preek vind ik geen Woordverkondiging. Christus wordt niet verkondigd. De mens met zijn/haar ervaringen staat centraal. Niet Christocentrisch maar mensmiddelpuntig.
- Het Bijbelgedeelte wordt niet echt uitgelegd. Er is geen exegese van het betreffende Schriftgedeelte. Alles wordt vrijwel direct betrokken op iets dat ds. Beens blijkbaar erg hoog zit.
- het thema van de preek was 'De Waarheid van Christus' opstanding'. Vervolgens gaat het vrijwel alleen maar over 'godsdienst' in de negatieve zin. Als dat een eigenwillige godsdienst is waarvoor ook in de Bijbel gewaarschuwd wordt, dan is dat volkomen terecht dat een plaats heeft in de prediking. Als echter alles wat niet overeenkomst met je eigen cultuur, traditie enz., wordt veroordeeld, dan kun je dat beter achterwege laten.
- theologen moeten het ontgelden
- de inhoud van de preek wordt meer bepaald door dat wat in de krant staat dan wat Gods Woord aanreikt
- er wordt gesproken over bekeerd worden zoals God Zijn volk bekeert. Bevinding en beleving van wat een deel van Gods volk ervaart of ervaren heeft, is maatgevend. Bij bijv. Wilhelmus à Brakel lees ik heel andere dingen. Om in de sfeer van de preek te blijven: de godsdienst heerst over het Woord.

Al met al vind ik het erg schraal, erg arm. Ik hoop niet dat men het zondag in, zondag uit met zo weinig moet doen. Er wordt geen onderwijs gegeven en ik begrijp niet hoe geestelijk leven onder zo'n prediking gevoed kan worden. Het is alleen maar zeggen wat het allemaal niet is. Begrijp me goed: waarschuwen is goed, maar als dat het enige is wat in een preek gebeurt, dan is dat armoede.

Met verdriet heb ik deze discussie gevolgd. Het is pijnlijk om te zien dat er openlijk zo negatief over een dominee gesproken wordt. Daarom wil ik, nadat ik de hele preek beluisterd heb, toch graag een kort tegengeluid laten horen.
Je kunt deze predikant op stijl, accent en eenzijdigheid bekritiseren, maar je kunt niet eerlijk volhouden dat hij in deze preek helemaal niet over Christus spreekt, de opstanding niet verkondigt of het Schriftgedeelte totaal loslaat. De preek is sterk polemisch van toon, dat is waar. Maar de stelling dat er met geen enkel woord goed gesproken wordt van de Heere, of dat Christus niet verkondigd wordt, houdt naar mijn overtuiging niet goed stand. Het gaat wel degelijk over Christus’ opstanding, over Gods handelen, over bekering, verlossing en over de noodzaak van waarheid tegenover leugen.

Juist op wezenlijke momenten spreekt de dominee expliciet over Gods machtige handelen in de opstanding en over Christus’ verlossingswerk. Hij zegt bijvoorbeeld: “Wat is er gebeurd? De God van de hemel en de aarde, de Rechter, Die heeft Zijn Zoon opgewekt uit het graf.” Ook zegt hij: “En de waarheid, de waarheid heeft getriomfeerd.” En verder: “Die grote Christus ging de dood in om de doden uit de dood te gaan verlossen. Dat is de zaak.” Dat zijn geen losse of terloopse opmerkingen, maar kernzinnen uit de preek. Daarmee wordt juist wél groot gesproken van Gods daad in Christus.
Ook de kritiek dat Christus niet verkondigd zou worden en dat de mens met zijn ervaringen centraal zou staan, lijkt mij te ver gaan. Het hoofdthema van de preek is immers de waarheid van Christus’ opstanding. En die opstanding wordt inhoudelijk niet leeg gelaten, maar juist verbonden aan heil voor zondaren. Zo zegt de dominee: “Wat voor waarheid? Dat de grootste der zondaren bekeerd kan worden.” En ook: “Mensen die daar liggen in een doodstaat, wil de Heere door de opstandingskracht van de Middelaar, die mensen ophalen uit die ontzaglijke werkelijkheid.” Dat is niet slechts spreken over menselijke ervaring, maar Christus’ opstanding preken als heilsfeit en als grond van levendmaking.

Er wordt ook gezegd dat het Bijbelgedeelte niet echt wordt uitgelegd en dat er geen exegese is. Daarin zou ik meer nuance willen aanbrengen. De preek is inderdaad niet vers voor vers exegetisch in academische zin. Maar het is ook niet waar dat het Schriftgedeelte helemaal niet wordt uitgelegd. De structuur van Mattheüs 28:11-15 is duidelijk verbonden aan de drie punten van de preek. Vervolgens behandelt de dominee daadwerkelijk het komen van de wachters naar de overpriesters, het beraad van de overpriesters, het geven van geld en de leugen over de discipelen. Je kunt dus zeggen dat het misschien geen rustige of breed uitgewerkte exegese is, maar wel een tekstgebonden homiletische behandeling.

Ook het verwijt dat het thema de waarheid van Christus’ opstanding is, terwijl het vervolgens bijna alleen over “godsdienst” gaat, vind ik te scherp geformuleerd. Ds. Beens gebruikt dat woord inderdaad vaak en ook polemisch, maar juist als contrast met de waarheid van Christus’ opstanding. In zijn opzet is dat geen los stokpaardje, maar de toepassing van de tekst zelf. De overpriesters kopen immers de waarheid af om hun religieuze positie te behouden. Dat blijkt uit uitspraken als: “Waarom doen ze dat? Om hun godsdienst te mogen bewaren.” En: “Want gemeente, weet u, als u nou die waarheid ten derde dagen wederom opgestaan van de doden tot beleving krijgt, dan gaat uw godsdienst eraan.” Zijn punt is dus niet zomaar afgeven op godsdienst als zodanig, maar laten zien dat menselijke religie zich verzet tegen de opstandingswaarheid. Dat is een homiletische toepassing van het conflict dat in de tekst zelf zichtbaar wordt.

Dat theologen het in de preek moeten ontgelden, is op zichzelf niet onwaar. De dominee spreekt scherp over overpriesters, schriftgeleerden en theologen. Maar ook daar is het goed om eerlijk te blijven over de context. Hij doet dat niet omdat hij geleerdheid of theologie op zichzelf zou bestrijden, maar omdat de tekst zelf gaat over religieuze leiders die de waarheid onderdrukken. Hij zegt bijvoorbeeld: “Die overpriesters, die theologen die horen dat aan. En gemeente, dan komt er van binnen bij die overpriesters een weerstand, een vijandschap.” Zijn kritiek richt zich dus niet in de eerste plaats tegen geleerdheid als zodanig, maar tegen geestelijke vijandschap tegenover Christus’ opstanding.

Het punt dat er een bepaalde bevinding normatief gemaakt wordt, vind ik nog het meest begrijpelijke bezwaar. De dominee spreekt inderdaad veel over bevinding, doodstaat, inleveren en het afbreken van eigen godsdienst. Toch is ook dat niet losgemaakt van Christus’ opstanding. De innerlijke beleving wordt steeds verbonden aan de waarheid van het Evangelie en aan Gods werk. Opnieuw hoor je dat in zinnen als: “Wat voor waarheid? Dat de grootste der zondaren nou bekeerd kan worden.” En: “Die grote Christus ging nou de dood in om de doden uit de dood te gaan verlossen.” Ook klinkt de oproep: “Keer toch weder … om van de Heere geleerd bekeerd en onderwezen te worden.” Dat is meer dan alleen het beschrijven van menselijke ervaringen. Het is een oproep tot bekering in het licht van Christus’ opstanding.

Tenslotte wordt gezegd dat er alleen maar gezegd wordt wat het niet is, en dat er geen onderwijs gegeven wordt. Ook daar zie ik het anders. Zeker, hij waarschuwt veel. De toon van de preek is vermanend. Maar hij geeft ook positief onderwijs. Hij benoemt de waarheid van de opstanding, hij laat zien wat er op het spel staat, hij roept op de waarheid te “kopen”, hij wijst op Christus’ verlossend werk en hij roept op tot zelfonderzoek en gebed. Dat is wel degelijk onderwijs, al is het bevindelijk en vermanend van aard.

Alles overziend denk ik daarom dat je deze preek best op onderdelen kunt bekritiseren (al moeten we waken voor de toon waarop), maar dat het niet eerlijk is om te doen alsof hier helemaal niet over Christus gesproken wordt, alsof de opstanding niet verkondigd wordt en alsof hij zich volledig van de Schrifttekst heeft losgemaakt.

Ik hoop dat ik met het weergeven van enkele uitspraken uit de preek het tegenovergestelde kan laten zien.

[DDD]

Ik ben het daar wel mee eens en het is goed dat je dat uitvoerig belicht. Maar op deze manier kun je uit een vrijzinnige preek ook veel opbouwends halen. De preek voldoet niet aan de maatstaven van een gereformeerde preek.

[DDD]

Een mooi en juist artikel in het RD:

https://www.rd.nl/artikel/1146303-geslo ... d-en-tucht

[GGG038]

Ik ben het daar wel mee eens en het is goed dat je dat uitvoerig belicht. Maar op deze manier kun je uit een vrijzinnige preek ook veel opbouwends halen. De preek voldoet niet aan de maatstaven van een gereformeerde preek.

Ik begrijp wat je bedoelt, maar volgens mij gaat die vergelijking niet echt op. Natuurlijk kun je uit allerlei preken losse, op zichzelf genomen, juiste zinnen halen. Maar dat was hier niet mijn punt. Mijn punt was juist dat de kritiek zó absoluut werd geformuleerd, dat die naar mijn overtuiging geen recht deed aan wat er in deze preek werkelijk gezegd is. Er werd namelijk beweerd dat er niet goed van de Heere gesproken werd, dat Christus niet verkondigd werd en dat het Schriftgedeelte niet echt aan bod kwam. Dan is het wel degelijk relevant om te laten zien dat dit in zulke stellige vorm niet klopt.
Daarmee heb ik nog niet gezegd dat deze preek in alle opzichten een evenwichtige of voorbeeldige gereformeerde preek is. Je kunt best vragen stellen bij toon, uitwerking, eenzijdigheid of de mate waarin bepaalde accenten heel zwaar worden aangezet. Maar dat is iets anders dan zeggen dat het in wezen geen gereformeerde prediking meer is.

[DDD]

Ook daar ben ik het mee eens. Dat laatste zal ik ook niet zeggen. Ik zeg wel, dat de preek niet voldoet aan de maatstaven voor een goed(e) gereformeerde preek.

Er zijn in dit verhaal nog wat bijbelse/gereformeerde lichtpuntjes overgebleven, dat zal ik niet ontkennen. Dus als een vrijzinnige dominee een preek kan houden, dan kan dit ook de naam van preek wel dragen.

Een dominee neemt altijd zijn persoon mee. Een zelfingenomen, onveilig gehechte en depressieve man zal eerder een passief-agressieve preek houden, dan een bescheiden man die volkomen vertrouwt op Gods leiding in zijn leven. En dat hoor je terug. Zelfs al hebben ze precies dezelfde theologische opvattingen.

De vraag in dit geval is hooguit, waar de grens ligt tussen wat nog acceptabel is en wat niet meer.

[GGG038]

Ook daar ben ik het mee eens. Dat laatste zal ik ook niet zeggen. Ik zeg wel, dat de preek niet voldoet aan de maatstaven voor een goed(e) gereformeerde preek.

Er zijn in dit verhaal nog wat bijbelse/gereformeerde lichtpuntjes overgebleven, dat zal ik niet ontkennen. Dus als een vrijzinnige dominee een preek kan houden, dan kan dit ook de naam van preek wel dragen.

Een dominee neemt altijd zijn persoon mee. Een zelfingenomen, onveilig gehechte en depressieve man zal eerder een passief-agressieve preek houden, dan een bescheiden man die volkomen vertrouwt op Gods leiding in zijn leven. En dat hoor je terug. Zelfs al hebben ze precies dezelfde theologische opvattingen.

De vraag in dit geval is hooguit, waar de grens ligt tussen wat nog acceptabel is en wat niet meer.

Ik ben het ook met je eens, DDD. We zitten volgens mij minder ver uit elkaar dan met mvdb. Mijn eerdere schrijven was vooral een reactie op diens post.

Wel denk ik dat we goed moeten oppassen met de manier waarop we zo’n oordeel formuleren. Wat mij moeite geeft, is dat er nu gemakkelijk dingen door elkaar gaan lopen: de beoordeling van de preek, de beoordeling van de prediker en een psychologische duiding van zijn persoon. Dat lijkt mij geen veilige weg.

Volgens mij helpt het het meest als we bij zo’n preek twee dingen tegelijk vasthouden: eerlijk benoemen wat ons zorgen geeft, maar ook niet méér zeggen dan we op grond van de inhoud werkelijk kunnen verantwoorden.

Dat een prediker zijn persoon meeneemt, is zonder meer waar. Geen enkele preek is daarvan los te maken. Maar datzelfde geldt ook voor de hoorder. Zelfs wanneer er aan de kant van de prediker veel ontbreekt, kan de Heere Zijn Woord nog gebruiken, zoals Paulus schrijft in Filippenzen 1:18. En als wij al iets goeds ontvangen, is dat nooit omdat wij dat waardig zijn, maar enkel uit vrije genade, zoals de Heere zegt in Ezechiël 36:32: “Ik doe het niet om uwentwil.”

[DDD]

Eens alweer.

Mijn voorbeelden van uitersten zijn niet willekeurig gekozen, maar niet bedoeld als psychologische duiding van deze persoon. Ik ken hem niet, behalve dan via enkele preken. Die preken kenmerken zich wel door bepaalde heel duidelijke persoonlijkheidselementen die doorklinken. Daarmee kan je echter nog niet goed beoordelen wat de oorzaak of achtergrond van zo'n zichtbaar fenomeen is, nog los van het feit dat ik daar ook niet voor zou zijn opgeleid.