Laat ik eerst iets schrijven over wat een preek van hoge kwaliteit maakt. Ik sluit eerst aan bij twee benaderingen die ik allebei helemaal kan volgen:
https://www.kontekstueel.nl/35-algemene ... ie-v15-695
https://www.gerritveldman.nl/7-kenmerke ... ede-preek/
Daarop aanvullend: een goede preek moet aansluiten bij verschillende denkniveau's van de luisteraars. Het is mijns inziens belangrijk dat de hoofdlijn van de preek en 80 tot 90 procent van de tekst van de preek begrijpelijk is voor mensen met een mbo 2/3 niveau. Daarnaast is het fijn als een preek ook enkele alinea's bevat met verdiepingsstof, voor mensen die wat slimmer zijn, en dan nog twee of drie zinnen voor mensen met een hoge intelligentie, eventueel met een korte verwijzing naar literatuur (dat laatste kan in de weekbrief of op de beamer, als die gebruikt wordt).
Een goede preek past daarnaast in een goede liturgie. De te zingen psalmen of liederen moeten een zelfstandige rol hebben in de gelovige verwerking van hetgeen aan de orde is. Het zijn geen illustraties bij de preek, maar het zijn manieren waarop de gemeente de verkondiging van wet en evangelie verwerkt. Ik vind dat wat onderbelicht bij de internetverwijzingen die ik opnam, terwijl dat voor een evenwichtige eredienst heel belangrijk is.
Je ziet ook dat ouderlingen daar soms wat moeite mee hebben. Dan lezen ze een preek over de hel en dan gaan alle psalmen daar ook over, als een soort illustratie. Maar dat is niet de bedoeling van een kerkdienst. De kerkdienst moet aanzetten tot geloof, en tot eerbiedige verwerking van wat God tegen de gemeente te zeggen heeft.
Dan is er nog de vraag van inwoner naar voorbeelden. Eigenlijk vind ik die vraag meer thuishoren in de preekluisterkring en ik heb daar ook verschillende keren gemeld dat ik een kerkdienst kwalitatief goed vond (al zal het er zo niet staan).
Ik kan van mijn eigen predikant helaas geen voorbeelden noemen, want de preken van onze gemeente zijn om voor mij onduidelijke redenen niet openbaar toegankelijk. Afgezien van de aansluiting bij verschillende denkniveau's en de lengte van de preken vind ik echter dat hij best goed en zorgvuldig preekt, en ik vind -in ieder geval bij de recentere preken- de aansluiting van de liturgie bij de preek ook vaak goed, hoewel vaak meer associatief dan responsief. Maar daar kan ik dus geen linkjes naar opnemen, dus dat maakt een antwoord op de vraag van inwoner lastiger. Ik ben ook wel eens elders te gast, en ik hoor ook wel eens gepubliceerde leespreken. Daar neem ik dan een voorbeeld van.
Ik vond bijvoorbeeld (dan neem ik een voorbeeld uit een gematigde bondsgemeente) de preek van Nieuwjaarsdag 2024 in de Pauluskerk in Gouda goed in elkaar zitten. Misschien niet heel sprankelend gebracht, en iets meer onderscheid aanbrengen tussen de luisteraars vind ik ook waardevol, maar de preek zat goed in elkaar. Daarbij hoort dan ook de liturgie. Die zat ook heel goed in elkaar. Een mooie dienst om eens te bespreken in de preekluisterkring.
https://m.youtube.com/@pauluskerkgouda7087
(Het inleidend orgelspel begint bij 12.40.)
Een leespreek van de laatste tijd die mijns inziens goed in elkaar zat, is deze:
https://www.prekenweb.nl/nl/Preek/Open/25968
Overigens vind ik niet dat alle dominees uitstekende preken moeten houden hoor. Ieder heeft zo zijn eigen talenten. Maar bij leespreken is er mijns inziens niets mis mee om te kiezen voor de beter gelukte exemplaren.
dus als anderen er ook nog weten...