Pagina 1 van 1

Lange tijd dezelfde gemeentepredikant

Geplaatst: 10 mar 2026, 18:00
door Johann Gottfried Walther
Ds. A.P. A. Du Cloux zei dat het een zegen is, als predikanten lang in een gemeente staan.
In vroegere tijden, de 17de, 18de en 19de eeuw gebeurde het veelvuldig dat predikanten lange tijd, regelmatig zelfs tientallen jaren
in dezelfde gemeente stonden.
Het was de gewoonte dat de predikant vrijwel alle diensten voorging.
Tegenwoordig, hoor je vooral negatieve geluiden over predikanten die ergens lang staan, in de PKN is er zelfs een regeling om na 12 jaar van je predikant af te kunnen.

Wat was het geheim van vroegere predikanten? Of waren hun gemeenten/gemeenteleden anders?

Re: Lange tijd dezelfde gemeentepredikant

Geplaatst: 10 mar 2026, 18:03
door Job
Johann Gottfried Walther schreef: Gisteren, 18:00 Ds. A.P. A. Du Cloux zei dat het een zegen is, als predikanten lang in een gemeente staan.
In vroegere tijden, de 17de, 18de en 19de eeuw gebeurde het veelvuldig dat predikanten lange tijd, regelmatig zelfs tientallen jaren
in dezelfde gemeente stonden.
Het was de gewoonte dat de predikant vrijwel alle diensten voorging.
Tegenwoordig, hoor je vooral negatieve geluiden over predikanten die ergens lang staan, in de PKN is er zelfs een regeling om na 12 jaar van je predikant af te kunnen.

Wat was het geheim van vroegere predikanten? Of waren hun gemeenten/gemeenteleden anders?
Ha, goede vragen. Heeft ds. Du Cloux ook een toelichting gegeven waarom hij dat vond?

Re: Lange tijd dezelfde gemeentepredikant

Geplaatst: 10 mar 2026, 18:37
door pierre27
Job schreef: Gisteren, 18:03
Johann Gottfried Walther schreef: Gisteren, 18:00 Ds. A.P. A. Du Cloux zei dat het een zegen is, als predikanten lang in een gemeente staan.
In vroegere tijden, de 17de, 18de en 19de eeuw gebeurde het veelvuldig dat predikanten lange tijd, regelmatig zelfs tientallen jaren
in dezelfde gemeente stonden.
Het was de gewoonte dat de predikant vrijwel alle diensten voorging.
Tegenwoordig, hoor je vooral negatieve geluiden over predikanten die ergens lang staan, in de PKN is er zelfs een regeling om na 12 jaar van je predikant af te kunnen.

Wat was het geheim van vroegere predikanten? Of waren hun gemeenten/gemeenteleden anders?
Ha, goede vragen. Heeft ds. Du Cloux ook een toelichting gegeven waarom hij dat vond?
Ik vind het ook wel mooie vragen, ben benieuwd naar mogelijke antwoorden.

Re: Lange tijd dezelfde gemeentepredikant

Geplaatst: 10 mar 2026, 18:56
door parsifal
Als ik de lijst van predikanten aan de muur in de kerk in Noordhoorn zie, dan is er (uit mijn hoofd) een periode van zo'n 130 jaar geweest in 18e en 19e eeuw waarin er maar drie predikanten waren en de gemeente maar enkele jaren vaccant was.

Re: Lange tijd dezelfde gemeentepredikant

Geplaatst: 10 mar 2026, 19:01
door Michaels
In de kerkgeschiedenis zijn er verschillende voorbeelden van predikanten die zeer lang in dezelfde gemeente hebben gestaan. Zo stond Theodorus van der Groe maar liefst 54 jaar in Kralingen. Bernardus Smytegelt diende 44 jaar in Middelburg. Wilhelmus à Brakel stond 28 jaar in Rotterdam en Alexander Comrie was 39 jaar predikant in Woubrugge.

Deze voorbeelden komen allemaal uit de periode van ongeveer de zeventiende en achttiende eeuw.

Toch was een langdurig verblijf van een predikant in één gemeente niet altijd ideaal. Het kon ook nadelen hebben: er kon sleur ontstaan, een gemeente kon te afhankelijk worden van één predikant, en spanningen konden soms jarenlang blijven voortbestaan.

Bovendien moet men bedenken dat het een geheel andere tijd was dan de onze en daarom moeilijk met het heden te vergelijken. Zo konden in die tijd veel mensen bijvoorbeeld nog niet lezen of schrijven.

Re: Lange tijd dezelfde gemeentepredikant

Geplaatst: 10 mar 2026, 19:02
door DDD
Het hangt denk ik erg af van de talenten en van de klik. Er zijn verschillende predikanten die hun hele leven in dezelfde gemeente staan of stonden. Ds. R. Boogaard en dr. H. Klink bijvoorbeeld, en ds. W. Visscher.

Belangrijk verschil met vroeger is, dat dominees nu met relatief weinig reistijd kunnen ruilen. Dat was vroeger in dorpjes niet zo simpel, afgezien van enkele buurgemeenten.

Ik vind het nogal wat om een predikant te dwingen om iedere 12 jaar een andere standplaats te nemen. Dat doe je bij een schooldirecteur, arts of notaris toch ook niet? Het is ook helemaal niet in alle opzichten zo gunstig, bij begrafenissen bijvoorbeeld, is het fijn als een predikant de persoon goed gekend heeft.

Ik zie in grotere besturen wel een voordeel van wisseling, bijvoorbeeld in kerkenraden kan slecht functioneren op die manier mogelijk deels worden voorkomen. Maar verder denk ik dat in onze samenleving mensen eerder te veel dan te weinig van functie wisselen. Ik zie er in de publieke sector veel narigheid van, en vooral ongelofelijk veel onnodige kosten aan inwerken of zelfs een voortdurende stage.

Re: Lange tijd dezelfde gemeentepredikant

Geplaatst: 10 mar 2026, 19:07
door Konijntje
Binnen diverse afgescheiden kerkverbanden zijn er nog steeds predikanten die lange tijd aan een gemeente verbonden zijn. Dus ook vandaag de dag is het nog actueel. Dominee Visscher is bijvoorbeeld al vanaf 1992 verbonden aan de Gereformeerde Gemeenten van Amersfoort.

Of het verstandig is om als predikant zo lang verbonden te zijn aan een gemeente? Ongetwijfeld spelen meerdere facturen mee. Hoe getalenteerd is de predikant? Hoeveel studie maakt hij van zijn preken? Gaan er ook met regelmaat andere predikanten voor?

Binnen de Gereformeerde Gemeenten gaan er bijvoorbeeld bijna geen gastpredikanten voor als je een eigen predikant hebt. Binnen de HHK en PKN gaan er wel met regelmaat gastpredikanten voor en gaat de eigen predikant met regelmaat in andere gemeenten voor.

Al met al ben ik er geen voorstander van. Een predikant heeft vaak zo zijn eigen stokpaardjes en accenten. Ik vind het verfrissend om meerdere predikanten te beluisteren: je leert meer en je hoort meerdere invalshoeken.

Re: Lange tijd dezelfde gemeentepredikant

Geplaatst: 10 mar 2026, 19:36
door J.C. Philpot
Uiteindelijk is het een probleem dat we zelf hebben veroorzaakt door beroepsmatig-betaalde predikanten van elders binnen te halen, en naar kerkelijke gemeenten te laten verhuizen.

Het meest bijbels zou zijn als de gemeenten hen afzonderen, die in de gemeente zelf godzalige mannen zijn, die de gave van het Woord hebben ontvangen, en hen onbetaald als (lerend) ouderling te bevestigen. Als je dan meerdere ouderlingen hebt, is er tegelijkertijd ook gezonde variatie. Echter past dit helaas niet in de tradities en structuren die wij hebben opgetuigd.

Maar wellicht gaat dit in de toekomst veranderen, als door de secularisatie gemeenten zo klein worden, dat het huidige systeem van beroepspredikanten niet meer financieel haalbaar is.

Re: Lange tijd dezelfde gemeentepredikant

Geplaatst: 10 mar 2026, 20:23
door Johann Gottfried Walther
Job schreef: Gisteren, 18:03
Johann Gottfried Walther schreef: Gisteren, 18:00 Ds. A.P. A. Du Cloux zei dat het een zegen is, als predikanten lang in een gemeente staan.
In vroegere tijden, de 17de, 18de en 19de eeuw gebeurde het veelvuldig dat predikanten lange tijd, regelmatig zelfs tientallen jaren
in dezelfde gemeente stonden.
Het was de gewoonte dat de predikant vrijwel alle diensten voorging.
Tegenwoordig, hoor je vooral negatieve geluiden over predikanten die ergens lang staan, in de PKN is er zelfs een regeling om na 12 jaar van je predikant af te kunnen.

Wat was het geheim van vroegere predikanten? Of waren hun gemeenten/gemeenteleden anders?
Ha, goede vragen. Heeft ds. Du Cloux ook een toelichting gegeven waarom hij dat vond?
In een herdenkingstoespraak (250 jarige bestaan van de gemeente) geeft hij aan: dat hij het als een zegening beschouwt, dat een predikant zo lang aan een gemeente verbonden was en nooit begeerte of gelegenheid heeft gehad daar weg te komen.

Re: Lange tijd dezelfde gemeentepredikant

Geplaatst: 10 mar 2026, 20:43
door Maanenschijn
J.C. Philpot schreef:Uiteindelijk is het een probleem dat we zelf hebben veroorzaakt door beroepsmatig-betaalde predikanten van elders binnen te halen, en naar kerkelijke gemeenten te laten verhuizen.

Het meest bijbels zou zijn als de gemeenten hen afzonderen, die in de gemeente zelf godzalige mannen zijn, die de gave van het Woord hebben ontvangen, en hen onbetaald als (lerend) ouderling te bevestigen. Als je dan meerdere ouderlingen hebt, is er tegelijkertijd ook gezonde variatie. Echter past dit helaas niet in de tradities en structuren die wij hebben opgetuigd.

Maar wellicht gaat dit in de toekomst veranderen, als door de secularisatie gemeenten zo klein worden, dat het huidige systeem van beroepspredikanten niet meer financieel haalbaar is.
Helemaal eens ;). Nog een koor er bij en participatie van de gemeente in gebed en enkele korte bijdragen en je hebt mijn voorkeurs-liturgie.

Een gereformeerde boodschap in een baptisten-liturgie :) .

Re: Lange tijd dezelfde gemeentepredikant

Geplaatst: 10 mar 2026, 20:48
door Johann Gottfried Walther
J.C. Philpot schreef: Gisteren, 19:36 Uiteindelijk is het een probleem dat we zelf hebben veroorzaakt door beroepsmatig-betaalde predikanten van elders binnen te halen, en naar kerkelijke gemeenten te laten verhuizen.

Het meest bijbels zou zijn als de gemeenten hen afzonderen, die in de gemeente zelf godzalige mannen zijn, die de gave van het Woord hebben ontvangen, en hen onbetaald als (lerend) ouderling te bevestigen. Als je dan meerdere ouderlingen hebt, is er tegelijkertijd ook gezonde variatie. Echter past dit helaas niet in de tradities en structuren die wij hebben opgetuigd.

Maar wellicht gaat dit in de toekomst veranderen, als door de secularisatie gemeenten zo klein worden, dat het huidige systeem van beroepspredikanten niet meer financieel haalbaar is.
Bij een goede predikant heb je ook genoeg afwisseling. Vooral ook als hij biddend het Woord bestudeert en serieus neemt.

Re: Lange tijd dezelfde gemeentepredikant

Geplaatst: 10 mar 2026, 21:05
door Job
Johann Gottfried Walther schreef: Gisteren, 20:23
Job schreef: Gisteren, 18:03
Johann Gottfried Walther schreef: Gisteren, 18:00 Ds. A.P. A. Du Cloux zei dat het een zegen is, als predikanten lang in een gemeente staan.
In vroegere tijden, de 17de, 18de en 19de eeuw gebeurde het veelvuldig dat predikanten lange tijd, regelmatig zelfs tientallen jaren
in dezelfde gemeente stonden.
Het was de gewoonte dat de predikant vrijwel alle diensten voorging.
Tegenwoordig, hoor je vooral negatieve geluiden over predikanten die ergens lang staan, in de PKN is er zelfs een regeling om na 12 jaar van je predikant af te kunnen.

Wat was het geheim van vroegere predikanten? Of waren hun gemeenten/gemeenteleden anders?
Ha, goede vragen. Heeft ds. Du Cloux ook een toelichting gegeven waarom hij dat vond?
In een herdenkingstoespraak (250 jarige bestaan van de gemeente) geeft hij aan: dat hij het als een zegening beschouwt, dat een predikant zo lang aan een gemeente verbonden was en nooit begeerte of gelegenheid heeft gehad daar weg te komen.
Maar wat daaraan ervoer hij als zegen? Zei hij daar iets over?

Re: Lange tijd dezelfde gemeentepredikant

Geplaatst: 10 mar 2026, 21:12
door Job
Zelf denk dat een stabiele kerkenraad waarin de gezagsverhoudingen respectvol maar ook eerlijk functioneren, én een dominee die bereid is te blijven studeren en zich realiseert dat het niet zijn gemeente is, maar Gods gemeente, helpen bij een langdurige verbintenis. Boven alles een Goddelijke roeping en zending waar de predikant op terug kan vallen, maar dat geldt ook voor minder langdurige verbintenissen.

Wanneer een predikant bepaalde eenzijdigheden heeft en er op dat punt weinig correctie is, zou dat de gemeente kunnen gaan stempelen. Dat lijkt me een gevaar. Verder wordt er binnen mijn kerkverband, de GG, bijvoorbeeld weinig geruild en zouden tientallen predikanten de gemeente niet leren kennen en omgekeerd. Ook dat lijkt me een nadeel.

Een voordeel lijkt me dat een predikant de gemeente echt goed leert kennen.

Re: Lange tijd dezelfde gemeentepredikant

Geplaatst: 10 mar 2026, 21:52
door Hendrikus
Job schreef: Gisteren, 21:05
Johann Gottfried Walther schreef: Gisteren, 20:23
Job schreef: Gisteren, 18:03
Johann Gottfried Walther schreef: Gisteren, 18:00 Ds. A.P. A. Du Cloux zei dat het een zegen is, als predikanten lang in een gemeente staan.
In vroegere tijden, de 17de, 18de en 19de eeuw gebeurde het veelvuldig dat predikanten lange tijd, regelmatig zelfs tientallen jaren
in dezelfde gemeente stonden.
Het was de gewoonte dat de predikant vrijwel alle diensten voorging.
Tegenwoordig, hoor je vooral negatieve geluiden over predikanten die ergens lang staan, in de PKN is er zelfs een regeling om na 12 jaar van je predikant af te kunnen.

Wat was het geheim van vroegere predikanten? Of waren hun gemeenten/gemeenteleden anders?
Ha, goede vragen. Heeft ds. Du Cloux ook een toelichting gegeven waarom hij dat vond?
In een herdenkingstoespraak (250 jarige bestaan van de gemeente) geeft hij aan: dat hij het als een zegening beschouwt, dat een predikant zo lang aan een gemeente verbonden was en nooit begeerte of gelegenheid heeft gehad daar weg te komen.
Maar wat daaraan ervoer hij als zegen? Zei hij daar iets over?
En zelfs al zou de predikant dat als een zegen ervaren, dan wil dat nog niet zeggen dat het ook de gemeente tot zegen zal zijn.

Re: Lange tijd dezelfde gemeentepredikant

Geplaatst: 10 mar 2026, 22:18
door Groepscirkel
Maanenschijn schreef: Gisteren, 20:43
J.C. Philpot schreef:Uiteindelijk is het een probleem dat we zelf hebben veroorzaakt door beroepsmatig-betaalde predikanten van elders binnen te halen, en naar kerkelijke gemeenten te laten verhuizen.

Het meest bijbels zou zijn als de gemeenten hen afzonderen, die in de gemeente zelf godzalige mannen zijn, die de gave van het Woord hebben ontvangen, en hen onbetaald als (lerend) ouderling te bevestigen. Als je dan meerdere ouderlingen hebt, is er tegelijkertijd ook gezonde variatie. Echter past dit helaas niet in de tradities en structuren die wij hebben opgetuigd.

Maar wellicht gaat dit in de toekomst veranderen, als door de secularisatie gemeenten zo klein worden, dat het huidige systeem van beroepspredikanten niet meer financieel haalbaar is.
Helemaal eens ;). Nog een koor er bij en participatie van de gemeente in gebed en enkele korte bijdragen en je hebt mijn voorkeurs-liturgie.

Een gereformeerde boodschap in een baptisten-liturgie :) .
Ik ben het ook eens met J.C. Philpot. Met een kleine kanttekening: dorsende os niet muilbanden. Dat koor van Maanenschijn hoeft van mij niet, want de gemeente zingt.