Middenrefo schreef: ↑Gisteren, 14:18Om met het laatste te beginnen; nee het is geen verrassing. Vandaar dat ik het bestuurlijke onkunde vindt dat er niet veel eerder is toegewerkt naar een ander model of zo je wilt een ontvlechting binnen de CGK. Dat had op een verstandige manier gekund. Maar in plaats daarvan hebben we niks gedaan totdat de bom barstte.
Dit vind ik toch een moeilijk te begrijpen alinea. Of bedoel je te zeggen dat wat op de laatste synode is geprobeerd (interimmodel, A/B-model) een jaar of dertig geleden had moeten gebeuren? Want anders is het weerwoord eenvoudig: dit is allemaal geprobeerd, en het heeft onvoldoende draagvlak gekregen.
Middenrefo schreef:Wat betreft de beschuldigingen; zoals MidMid al aangeeft gebruik jij woorden waarvan je je niet bewust bent dat die op anderen overkomen als beschuldigingen. Maar ik doel niet alleen op jou, maar ook op broeders die ik tegenkom op kerkelijke vergaderingen of die zich uiten in de pers. Bijvoorbeeld het woord 'onwettig'. Maar ook de beschuldiging dat gemeentes met vrouwelijke ambtsdragers onbetrouwbaar zijn. Dat ze zich nergens meer iets van aantrekken. Dat ze niet gehoorzaam willen zijn aan de Schrift. En dat de middengemeentes mede schuldig zijn aan de aantasting van het Schriftgezag. Je kunt het vast zelf nu wel aanvullen.
Maar we moeten ook niet net doen, alsof er niets te beschuldigen is. Ik ben het direct met iedereen eens die zegt dat dit waardig en niet op de persoon moet gebeuren; maar er is wel degelijk sprake van grond voor de door jou genoemde beschuldigingen.
1. Het woord 'onwettig' is hier al diverse keren uitgelegd. Het is uiteraard te begrijpen dat je dit heel vervelend vindt, wanneer je werkelijk meent dat een door een civielrechtelijke procedure afgedwongen roepende kerk een wettige, kerkelijke roepende kerk is, die dan wordt bestempeld als onwettig; maar ik zou toch echt geen beter woord weten. Er is namelijk maar één instantie die een roepende kerk kan en mag aanwijzen, en dat is een generale synode. Dan kan de burgerlijke rechter wel vinden dat hij dat ook zou moeten kunnen afdwingen, of aan een deputaatschap de ruimte geven om dat te doen; dat maakt daarmee de handeling zelf nog steeds niet wettig naar gereformeerd kerkrecht. Meer wordt er niet mee bedoeld; minder ook niet.
Maar nogmaals: ik begrijp dat dit vervelend en beschuldigend overkomt. Eigenlijk net zo vervelend en beschuldigend als van de andere zijde wordt gezegd dat wat Rijnsburg nu doet, en de Algemene Vergadering, en de classis in opbouw, dat dit allemaal onwettig is. Die beschuldiging de andere kant op geeft bij mij altijd weer het gevoel, alsof de gang van de opeenvolgende synodes niet werkelijk gevolgd zijn, en de ernst van de crisis toch niet helemaal doorzien wordt.
Maar stel dat de synode op 3 juni 2025 wél een roepende kerk had aangewezen, dan nog waren de volgende dingen gebeurd: (1) een substantieel deel van de predikanten en kerkenraden waren niet meer op de synode aanwezig geweest die door die roepende kerk bijeen zou zijn geroepen; (2) de onderliggende problematiek/impasse/crisis zou daardoor geen millimeter opgelost zijn, en opgelost worden, omdat afwijkende gemeenten op geen enkele wijze meer van plan waren om hun beleid terug te draaien; (3) het initiatief van Rijnsburg zou ook gewoon van start zijn gegaan, omdat naar de visie van Rijnsburg het bewijs reeds was geleverd dat geen enkele meerdere vergadering de definitieve oplossing van de impasse had kunnen leveren, omdat elke kerkenraad op elk moment zonder ultieme consequenties besluiten van meerdere vergaderingen terzijde zouden kunnen schuiven. (En ja, ik weet alle tegenreacties op dit laatste.)
2. Dat gemeenten met vrouwelijke ambtsdragers onbetrouwbaar zouden zijn. Wanneer dit gezegd wordt, dan wordt gedoeld op de waarde van het ja-woord voor Gods aangezicht en de handtekening onder het verbindingsformulier. Wanneer je daar ja zegt, en op zulke cruciale punten - met allerlei aangevoerde redenen, ook op de meest sympathieke wijze verwoord - toch nee doet, dat raakt dat het wederzijdse vertrouwen. Dan kan kerkenraad A, of kerkelijke vergadering B kennelijk niet ten volle aan op wat kerkenraad Y doet met een besluit van een meerdere vergadering. Ook na vele, vele gesprekken en zelfs kerkelijke vermaningen (dat is hoogst ernstig), zijn er kerkenraden geweest die soms op een hele correcte wijze, maar soms ook met ongepaste bewoordingen hebben aangegeven: Wat het kerkverband, wat de synode, wat de classis uitspreekt, dat nemen wij voor kennisgeving aan; wij gaan toch echt een ander spoor.
En helaas is dat kerkelijke onbetrouwbaarheid. Dat kan dus ook met de beste bedoelingen en intenties, maar daarmee wordt het niet minder ernstig. Ik begrijp dat dit beschuldigend overkomt, maar eerlijk gezegd is het dat ook.
3. Dat ze zich nergens iets van aantrekken. Dat geldt zeker niet voor iedere gemeente en iedere predikant. Maar helaas kan ik niet zeggen dat dit voor niemand geldt. Als deze beschuldiging klonk (wanneer ik 'm hoorde) dat was dat altijd in gevallen waarbij afgevaardigden zich verbaal op een manier uitten, die maar één indruk gaf: 'We trekken ons nergens iets van aan.' Is dat een beschuldiging? Ja. Maar die is in bepaalde gevallen mijns inziens ook terecht.
4. Dat ze niet gehoorzaam willen zijn aan de Schrift. Inderdaad, dat is ook een beschuldiging. Maar als in 1998, 2001, 2013, 2016, 2022, 2025 wordt uitgesproken wat naar het oordeel van de synode de lijn is die de Schrift wijst, en de andere lijn geen kerkelijk gezag toegekend krijgt (vrouw in ambt), of als zonde wordt bestempeld (homoseksuele relaties), dan mag je als plaatselijke gemeente of predikant uiteraard in beroep gaan. Dan leg je dat voor aan de meerdere vergaderingen, eventueel met allerlei lijnen uit de Schrift en hermeneutische bewegingen. Dat doe je om aan de breedste vergadering te vragen: 'Help ons met uw inzicht. We zijn immers samen kerk.' Als een gemeente dan ondanks het indienen van een bezwaarschrift alvast in de eigen gemeente het beleid afwijkend invoert, dan klinkt er inderdaad een beschuldiging: je wilt niet gehoorzaam zijn aan de Schrift. Want dan zou je de kerkelijke gang afwachten. Precies dit is in het rapport kerk-zijn 'zonde tegen de liefde' genoemd. En dat is niet naar de Schrift.
Ik ken ook voldoende ambtsdragers die wél gehoorzaam willen zijn aan de Schrift en juist daarom in geweten menen dat de kerk vrouwen moet benoemen in de ambten. Maar laten we dan wel eerlijk tegen elkaar zeggen dat je daar alleen maar toe kunt komen met een andere Schriftbeschouwing of hermeneutiek. Anders gezegd: met de Schriftbeschouwing en hermeneutiek die in het gereformeerde spoor vanaf de Reformatie altijd is gevolgd, kom je niet uit bij ruimte voor vrouwelijke ambtsdragers, en bij homoseksuele relaties in liefde en trouw. Ook niet wanneer je die opvattingen huldigt, terwijl je zelf vindt dat je wél gehoorzaam bent aan de Schrift.
Dan kunnen die woorden inderdaad klinken als een beschuldiging. Maar als ik die in deze context heb gebruikt, dan bedoel ik dat ook als beschuldiging. Wanneer je de synodezittingen nog eens terugkijkt, zie je dat zulke woorden ook gebezigd zijn. In alle beheerstheid, maar ook in alle scherpte. Is dat pijnlijk? Jazeker, zoals deze hele zaak pijnlijk is. Is die pijn er alleen bij de ontvanger van deze boodschap? Ik denk van niet; die is er ook bij hen die deze woorden gebruiken.
5. Dat middengemeenten medeschuldig zijn aan de aantasting van het Schriftgezag. Deze beschuldiging heb ik op deze wijze nog nooit gehoord. Wel zou ik willen zeggen dat het hele begrip middengemeenten diffuus is. Dat is in het geheel geen homogene groep. Er zijn middengemeenten die op het punt van de Schrift altijd pal hebben gestaan voor de waarheid van het Woord. Het gekke is dat deze gemeenten tegenwoordig ook 'behoudend' worden genoemd, of 'rechts van het midden', soms zelfs 'Bewaar het Pand'. (Terwijl die laatste categorie helemaal niet zo groot is.) Maar er zijn ook gemeenten die zichzelf tot middengemeenten hebben bestempeld omdat ze zich (nog) aan alle synodebesluiten houden. Deze gemeenten zouden zich een jaar of vijftig geleden links van de linkerflank bevinden als het gaat om de accenten in de prediking en vormen in de eredienst. Een deel van gemeenten die zich nu middengemeenten noemen, of die het ook daadwerkelijk zijn, hebben in de achterliggende jaren vaak ten koste van erg veel, alle flanken bijeen willen houden. Nu is dat in beginsel een goed streven, maar als dat het karakter krijgt van 'de kool en de geit sparen, om de lieve vrede wil', dan zijn die middengemeenten medeverantwoordelijk voor de chaos die nu ontstaan is.
Ik begrijp goed dat ik met het bovenstaande de pijn beslist niet verzacht. Maar ik wilde wel toelichten hoe je bepaalde beschuldigingen moet lezen, en waarom ik die persoonlijk ook staande houd. Tegelijk zijn deze beschuldigingen - zoals je hierboven kunt lezen - gericht op kerkenraden, niet op de integriteit van individuele personen. En als het zich richt op personen, dan is dat in hun hoedanigheid als ambtsdrager bijvoorbeeld. Ik begrijp dat de dingen soms moeilijk te scheiden zijn; maar ik zou als voorbeeld @rhadders willen noemen. Ik ben het bijna op geen enkel punt in deze discussie met hem eens, ik meen ook dat hij op bepaalde punten dwaalt en de Schrift op een manier gebruikt die mij zeer bezorgd maakt; maar de toon van hem blijft waardig, ook al zullen bepaalde dingen hem - net als andere dingen mij - diep raken.
Tot slot: volgens mij heeft @huisman hier al verschillende keren gezegd dat we juist moeten stoppen met het inhoudelijke gesprek (niet op dit forum, maar in de ontmoetingen van het kerkverband), en nu inderdaad zakelijk moeten proberen om de dingen zo goed en zo kwaad als het gaat te ontvlechten, omdat de werkelijkheid is dat we er met praten niet gaan uitkomen, terwijl doorpraten wel meer schade berokkent op alle fronten. Ik ben dat met hem eens.
