Christelijke Gereformeerde Kerken

[Owen]

Dat zij geen aansluiting vinden bij een andere gemeenschap is een verdrietige zaak, wat de redenen ook zijn. Soms is het ‘kerkpijn’, soms onverschilligheid c.q. ongeloof - ik kan niet in de harten van mensen kijken. Wat ik in elk geval niet doe is op basis daarvan uitspraken doen over iemands behoud. Noch kan ik op basis daarvan stellen dat iemand niet eerlijk zou zijn geweest bij zijn geloofsbelijdenis. Dat is allemaal veel te kort door de bocht en niet passend als je rechtvaardig wilt zijn in je oordelen.

Je hebt wel degelijk uitspraken gedaan over hun behoud. Neem de uitspraak dat het uitzonderlijk is dat men onoprecht geloofsbelijdenis doen. Daarmee impliceer je dat het met bijna al deze kerkverlaters wel goed komt. Terwijl de Bijbel daar anders over spreekt!

Neem bijvoorbeeld 1 Johannes 2:19. "Zij zijn uit ons uitgegaan, maar zij waren uit ons niet; want indien zij uit ons geweest waren, zo zouden zij met ons gebleven zijn; maar dit is geschied, opdat zij zouden openbaar worden, dat zij niet allen uit ons zijn." We moeten ons ernstig zorgen maken over het zielenheil van kerkverlaters. Doen we dat niet, dan nemen we het evangelie niet serieus.

[Owen]

Voor mij geldt het juist andersom. Meelezend vanaf de zijlijn vind ik het een grotendeels vervreemdende discussie. Er komt veel exegese langs waar ik grote vragen bij heb. Zelf herken ik het ook niet als typisch CGK denken, ook niet voor het middendeel (of ter linker zijde daarvan) binnen de kerken. Even heel zwart-wit gesteld bekruipt mij vooral een gedachte van stokpaardjes berijden.

Even heel boud gesteld, als dit inderdaad het onderliggende aan de impasse is, ga ik de lokale raad vragen de gemeente bij Rijnsburg c.s. aan te melden.

Deze discussie is mij ook vreemd, zowel de rhadders kant als zijn opponenten. Ik geloof er ook helemaal niets van dat dit een nieuwe context geeft aan de crisis in de CGK. Het grootste deel van de mensen aan beide flanken en in het midden haakt af bij dit soort fijnslijperij. Er is ook geen enkel synodebesluit of leerstelling in de CGK die de ene of de andere kant van deze discussie ondersteunt.

Verschillende theologische 'culturen' hebben er in de CGK altijd bestaan en dat is nooit een probleem geweest. We hebben prof. Versteeg gehad en prof. Baars, om het maar even simpel uit te leggen.

Het artikel in de laatste Wekker van prof. van den Os is een aanrader; die stelt dat de theologische kwesties misschien zelfs wel een minder dominante rol spelen dan we denken, en gaat het daarnaast ook om gezagsverhoudingen en machtsstructuren.

Het gaat hier toch allesbehalve over fijnslijperij? Het gaat wat mij betreft over de vraag hoe serieus je het eeuwig heil van mensen neemt en in hoeverre je dat mag veronderstellen bij gemeenteleden.

Rhadders zegt: op een enkele uitzondering na komt het met belijdende leden echt wel goed. Ik zeg, en velen met mij, hoe kan het dan dat honderden belijdende leden de kerk verlaten zonder een andere geloofsgemeenschap te vinden? Deze crisis die voornamelijk de linkerflank van de kerk treft (waar ik goed bekend mee ben) komt volgens mij juist door het gedachtegoed dat rhadders propageert: het zal wel goed zitten met vrijwel alle gemeenteleden.

Dat noem je toch geen fijnslijperij? Het klopt dat er altijd verschillende stromingen zijn geweest in de CGK. Een meer voorwerpelijke, en een meer onderwerpelijke. Maar binnen de voorwerpelijke richting wordt nu openlijk geflirt met de alverzoening. En als dit niet openlijk gebeurt, denken de meeste gemeenteleden al wel zo. Ik spreek uit ervaring!

De crisis - en mogelijk ook kerkverlating - komt misschien wel door dit: dat er geen ruimte wordt ervaren voor de ander. Die dus inderdaad anders denkt en anders doet dan jij. Terwijl dat nu juist hetgeen is waar de Bijbel grotendeels over gaat: hoe ga je om met die ander? Want daarin openbaart God Zijn Evangelie.

Ik weet het niet hoor. Ik ben erg ruimdenkend als het gaat over secundaire zaken: liturgie, kledingstijl, noem het maar op. Van mij mogen mensen met hun handen omhoog, zwembroekje en slippers aan in de kerk zitten. Dar soort zaken maken mij niet zoveel uit. Als het Woord van de Waarheid maar recht gesneden wordt. Als dat niet gebeurt, moeten we wel degelijk op onze strepen gaan staanm we moeten het Pand bewaren dat ons is toevertrouwd, we moeten zorgen dat de reine leer bewaard wordt, et cetera. Daarin kan je geen water bij de wijn doen.

[Owen]

Het gaat hier toch allesbehalve over fijnslijperij? Het gaat wat mij betreft over de vraag hoe serieus je het eeuwig heil van mensen neemt en in hoeverre je dat mag veronderstellen bij gemeenteleden.

Rhadders zegt: op een enkele uitzondering na komt het met belijdende leden echt wel goed. Ik zeg, en velen met mij, hoe kan het dan dat honderden belijdende leden de kerk verlaten zonder een andere geloofsgemeenschap te vinden? Deze crisis die voornamelijk de linkerflank van de kerk treft (waar ik goed bekend mee ben) komt volgens mij juist door het gedachtegoed dat rhadders propageert: het zal wel goed zitten met vrijwel alle gemeenteleden.

Dat noem je toch geen fijnslijperij? Het klopt dat er altijd verschillende stromingen zijn geweest in de CGK. Een meer voorwerpelijke, en een meer onderwerpelijke. Maar binnen de voorwerpelijke richting wordt nu openlijk geflirt met de alverzoening. En als dit niet openlijk gebeurt, denken de meeste gemeenteleden al wel zo. Ik spreek uit ervaring!

Met fijnslijperij bedoel ik de discussies over Bijbelteksten, voor wie ze bedoeld zijn en voor wie niet, hoe je ze moet interpreteren, etc.

De vraag die jij stelt is van een heel andere orde. Vooropgesteld; ik denk er niet zo over als rhadders. Pas hoorde ik een preek van Bram Hofland, echt linkerflank, en daar hoorde ik een een ernstige waarschuwing in die ook echt anders is dan wat rhadders hier schrijft. Overigens zie ik bij rhadders geen alverzoening en hoor ik die ook van geen enkele CGK predikant.

Maar de vraag hoe het kan dat zoveel belijdende leden vertrekken en dat niet alleen, ook het geloof lijken te verliezen? Dat is zo'n vraag waar voor mij geen duidelijk antwoord op is. Ik hoop dat ze uiteindelijk toch ergens een plek vinden en dat het geloof niet helemaal weg is. Verplaats je in de ouders van zulke vertrekkende leden. Zou je die niet troosten? Wijzen op Gods beloften? Met hen bidden? Een oordeel is dan toch niet nodig?

Ik kan Bram inderdaad ook wel waarderen. Begrijpelijk dat zijn stijl niet overal gewaardeerd wordt, maar ik heb vorig jaar nog een indringende prekenserie over Openbaring van hem beluisterd. Hij is met zijn scherpe evangelische geluid zeker geen vreemdeling in de linkerflank, maar toch kom je daar meer tendenzen tegen richting de algemene verzoening.

Nee, ik heb twee pagina's geleden het gedachtegoed van rhadders gedefinieerd als een variant op de veronderstelde wedergeboorte. We veronderstellen dat belijdende leden wedergeboren zijn, zelfs als ze het tegendeel laten zien. Het klopt dat deze manier van denken nogal origineel/eigenaardig is (ik kom het verder niet echt tegen in de kerken) maar volgens mij zit er een gedachtegoed achter van een meer gericht zijn op Gods liefde en acceptatie, en een uit het oog verliezen van de ernst van de zonde en de noodzaak van verzoening.

Natuurlijk zou ik in het geval van kerkverlaters pastoraal zijn. Hun ouders en vrienden hebben troost nodig. Maar de kerkverlaters zelf hebben bekering nodig. Daar zou ik ook eerlijk over zijn. Dat de Vader al op de uitkijk staat, bij wijze van spreken - en dat is al goed nieuws op zich - maar dat ze wel bij zinnen moeten komen. Anders blijven ze leven onder de toorn van God.

En ja natuurlijk zijn er uitzonderingen. Er zijn mensen die bijvoorbeele door ambtsdragers misbruikt zijn in hun jeugd en nu angstgevoelens ervaren in de kerk. Met zulke mensen moet je maar heel barmhartig en geduldig zijn. Maar van de vierhonderd belijdende leden die per jaar het kerkverband verlaten is dit maar een fractie. De meesten verlaten de kerk vanwege lauwheid en ongeloof.

[Owen]

De discussies van de laatste dagen geven in elk geval wat meer en nieuwe context aan de diepgaande impasse in de CGK. Waarbij ik denk dat dit ook voor de aanpalende verbanden geldt of zal gaan gelden.

Voor mij geldt het juist andersom. Meelezend vanaf de zijlijn vind ik het een grotendeels vervreemdende discussie. Er komt veel exegese langs waar ik grote vragen bij heb. Zelf herken ik het ook niet als typisch CGK denken, ook niet voor het middendeel (of ter linker zijde daarvan) binnen de kerken. Even heel zwart-wit gesteld bekruipt mij vooral een gedachte van stokpaardjes berijden.

Even heel boud gesteld, als dit inderdaad het onderliggende aan de impasse is, ga ik de lokale raad vragen de gemeente bij Rijnsburg c.s. aan te melden.

Maar je herkent toch wel de tendens richting algemene verzoening of zelfs alverzoening in de linkerflank van de kerk?

Nee, die tendens richting algemene of alverzoening herken ik niet. En ja, ook ik meen een redelijke kennis te hebben van de meer linkerflank van onze CGK (ik denk dat je dat bedoelt met linkerflank van de kerk?)

Hmm, misschien zit je dan toch wat minder in de linkerflank van de CGK. Maar neem nu het interview met ds. Mijnders uit Zwolle, met als titel 'Iedereen erbij houden' (in het ND van 31-10-2015). Daar komen zulke bevreemdende uitspraken voor. Denk aan de volgende:

"De angst dat mensen verloren gaan, is bij mij niet zo sterk. ‘‘Verloren’’ is in Jezus’ gelijkenissen dat wat je echt niet missen kunt: je penning, je schaap, je kind!’" ik zou zeggen, lees het interview en leg het eens naast de gereformeerde leer. Dan kan je toch niet anders zeggen dan dat deze predikan/ ervandaan is gegroeid? En met hem helaas velen die geen interviews afleggen...

[rhadders]

Dat zij geen aansluiting vinden bij een andere gemeenschap is een verdrietige zaak, wat de redenen ook zijn. Soms is het ‘kerkpijn’, soms onverschilligheid c.q. ongeloof - ik kan niet in de harten van mensen kijken. Wat ik in elk geval niet doe is op basis daarvan uitspraken doen over iemands behoud. Noch kan ik op basis daarvan stellen dat iemand niet eerlijk zou zijn geweest bij zijn geloofsbelijdenis. Dat is allemaal veel te kort door de bocht en niet passend als je rechtvaardig wilt zijn in je oordelen.

Je hebt wel degelijk uitspraken gedaan over hun behoud. Neem de uitspraak dat het uitzonderlijk is dat men onoprecht geloofsbelijdenis doen. Daarmee impliceer je dat het met bijna al deze kerkverlaters wel goed komt. Terwijl de Bijbel daar anders over spreekt!

Neem bijvoorbeeld 1 Johannes 2:19. "Zij zijn uit ons uitgegaan, maar zij waren uit ons niet; want indien zij uit ons geweest waren, zo zouden zij met ons gebleven zijn; maar dit is geschied, opdat zij zouden openbaar worden, dat zij niet allen uit ons zijn." We moeten ons ernstig zorgen maken over het zielenheil van kerkverlaters. Doen we dat niet, dan nemen we het evangelie niet serieus.

Ik ben oprecht blij dat je je zorgen maakt over het zielenheil van kerkverlaters. Mocht je de indruk hebben dat ik mij geen zorgen maak over kerkverlaters, dan begrijp je mij echt verkeerd.
Mijn punt is dat sommigen hier heel duidelijk weten te benoemen wanneer iemand níet wedergeboren zou zijn, of wanneer dit betwijfeld zou moeten worden, maar niet duidelijk kunnen benoemen wanneer iemand wél wedergeboren wordt. Terwijl dit juist fundamenteel is! Paulus spreekt er in al zijn brieven over!

Welnu, jouw tekst - en ik ben blij dat we rondom een open bijbel discussiëren - gaat niet over kerkverlaters. Het ‘wie’ wordt benoemd: antichristen. Dit zijn niet zomaar gemeenteleden, maar mensen die zich opwerpen als leider en leraar in de gemeenschap (zie Hand. 20:30) en de waarheid verdraaien. Dat betrekken op kerkverlaters, op ‘gewone’ gemeenteleden die afhaken, is onzorgvuldig.

Dat neemt de ernst van kerkverlating niet weg, maar besef dat ons onzorgvuldige oordelen in de kerk soms ook de reden zijn dat mensen niet meer bij de kerk willen horen. Je kunt simpelweg, hoe groot ook je zorg, niet stellen dat kerkverlating = ongeloof (of nog een stap verder: niet wedergeboren). De Kerk is groter dan wie lid zijn van een (lokale) kerk.

Ik heb mensen ontmoet die de kerk hebben verlaten, om hun geloof te behouden. Ik heb mensen ontmoet, die de kerk hebben verlaten omdat zij het hypocriete gedrag (misbruik) van een ambtsdrager en het bedekken daarvan, niet konden uitstaan. Ik heb mensen ontmoet die de kerk hebben verlaten, omdat zij kinderen hebben verloren door ernstige ziekte en dit lijden niet ronden rijmen met een liefhebbende God. Waarschijnlijk niet het type kerkverlaters dat jij in gedachten hebt - en dat is precies mijn punt: laten we niet te snel oordelen. Het voegt ook niets toe: de opdracht blijft om elkaar te wijzen op Christus.