Aanbod van Genade

[Valcke]

Dit citaat: ‘Het besluit van verwerping is niet Gods intentie, maar het is Zijn reactie als Rechter, die uiteindelijk op de zonde van de mens reageert. Het woordje ‘uiteindelijk’ veronderstelt lang uitstel, als van iets wat men maar met moeite over zijn hart kan verkrijgen. Het wijst erop dat God dit straffen het liefst niet doet: het is een uiterste waar Hij uiteindelijk, als het niet meer langer kan, toe overgaat.’

Hier staat dat het besluit (!) van verwerping een uiteindelijke reactie (!) is van God als Rechter, ‘na lang uitstel’ (!), enz. Volgens de auteur gaat hier dus het ongeloof van de mens vooraf als oorzaak van de verwerping. En dat is - nogmaals - een kopie van wat de remonstranten leerden. Het is een complete begripsverwarring waarbij tijd en eeuwigheid, besluit, ongeloof en het uiteindelijke oordeel door elkaar worden gehaald. En dit om eea ‘aanvaardbaar’ te maken voor de mens.

[Michaels]

Er zit een duidelijk verschil tussen hoe de aanhangers van Franciscus Gomarus (DL) en Jacobus Arminius dezelfde Bijbelteksten lezen. Het gaat daarbij vooral om de vraag: bepaalt God alles van tevoren, of heeft de mens ook een echte keuze?

Neem bijvoorbeeld Romeinen 9 (“Jakob heb Ik liefgehad, Ezau heb Ik gehaat”). Volgens de gomaristische uitleg gaat dit over Gods onvoorwaardelijke keuze van individuele mensen tot redding of verwerping. De remonstrantse uitleg ziet dit meer als Gods handelen in de geschiedenis (volken/rollen), niet als een vast besluit over iemands eeuwige bestemming zonder rekening te houden met geloof.

Bij Johannes 3:16 (“God had de wereld lief”) zegt de ene kant dat “wereld” niet ieder individu betekent, maar mensen uit alle volken — en dat Christus effectief voor de uitverkorenen stierf. De andere kant zegt juist: dit betekent alle mensen, en dat iedereen een oprechte kans krijgt om te geloven.

In 1 Timotheüs 2:4 (“God wil dat alle mensen zalig worden”) zegt de gomaristische uitleg dat “alle” niet letterlijk iedereen is, en dat dit niet Gods besluit beschrijft maar Zijn algemene oproep. De remonstranten lezen dit als een echte uitdrukking van Gods wil: Hij wil dat iedereen gered wordt, maar mensen kunnen dat ook afwijzen.

Een tekst als Handelingen 13:48 (“zovelen als er bestemd waren… geloofden”) wordt door de ene kant gezien als bewijs dat God vooraf bepaalt wie gelooft, terwijl de andere kant het ook leest als mensen die openstonden voor het evangelie.

En bij waarschuwingen zoals in Hebreeën 6 zeggen gomaristen dat echte gelovigen niet definitief kunnen afvallen, terwijl remonstranten juist stellen dat die waarschuwingen serieus bedoeld zijn en dat afvallen mogelijk is.

In het kort:
De lijn van Gomarus legt de nadruk op Gods soevereiniteit en een vaststaand besluit (meer deterministisch).

De lijn van Arminius benadrukt Gods liefde voor allen en echte menselijke verantwoordelijkheid.

Het verschil zit dus niet alleen in wélke teksten gebruikt worden, maar vooral in hoe dezelfde teksten worden uitgelegd.

[DDD]

Dit citaat: ‘Het besluit van verwerping is niet Gods intentie, maar het is Zijn reactie als Rechter, die uiteindelijk op de zonde van de mens reageert. Het woordje ‘uiteindelijk’ veronderstelt lang uitstel, als van iets wat men maar met moeite over zijn hart kan verkrijgen. Het wijst erop dat God dit straffen het liefst niet doet: het is een uiterste waar Hij uiteindelijk, als het niet meer langer kan, toe overgaat.’

Hier staat dat het besluit (!) van verwerping een uiteindelijke reactie (!) is van God als Rechter, ‘na lang uitstel’ (!), enz. Volgens de auteur gaat hier dus het ongeloof van de mens vooraf als oorzaak van de verwerping. En dat is - nogmaals - een kopie van wat de remonstranten leerden. Het is een complete begripsverwarring waarbij tijd en eeuwigheid, besluit, ongeloof en het uiteindelijke oordeel door elkaar worden gehaald. En dit om eea ‘aanvaardbaar’ te maken voor de mens.

Het gaat om de volgorde in Gods besluiten en van begripsverwarring is volgens mij ook geen sprake. Wel van een iets andere theologische visie. Verder schreef ik al dat ik mij er in kan vinden dat dit op gespannen voet staat met de door jou geciteerde verwerping. Daar zijn we het dus niet over oneens. Toch is het deels een kwestie van definitie, en ik twijfel er nog over of dit op één lijn te krijgen is, of dat je moet zeggen dat de uitleg van dr. Verboom bij het ene artikel in strijd is met de verwerping van de andere dwaling. Ik vind dat nog niet zo evident als jij.

Maar verschillen van inzicht mogen er zijn. Gomarus had het ook liever wat strikter geformuleerd, en het zou onzinnig zijn om te zeggen dat hij daarom niet gereformeerd is. De leer van de dubbele predestinatie zoals die ook bij Calvijn te vinden is, is uiteraard zonder meer gereformeerd en past naar mijn idee op hoofdlijnen ook binnen de DL.

In ieder geval kun je uit deze uitleg van dr. Verboom niet afleiden dat hij bezwaar heeft tegen de DL. Ik sluit dat gezien de citaten die Philpot aanhaalt verder ook niet uit, maar het blijkt niet hieruit. Zelfs als iemand zich ongelukkig uitdrukt (dat overkomt mij ook wel eens) is dat nog niet hetzelfde.

Los daarvan is het mijns inziens heel bijbels -en naar mijn beste weten ook volgens de DL- om de zonden van de mens ook na de zondeval te zien als een oorzaak van de verwerping.

[Michaels]

“Wordt het niet eens tijd dat de gomaristen hun polemische benadering, zoals verwoord in de Dordtse Leerregels tegenover de arminianen, loslaten? Bijvoorbeeld op een manier zoals de Gereformeerde Gemeenten voorzichtig toenadering zoeken tot de Gereformeerde Gemeenten in Nederland rond het aanbod van genade.”

[J.C. Philpot]

“Wordt het niet eens tijd dat de gomaristen hun polemische benadering, zoals verwoord in de Dordtse Leerregels tegenover de arminianen, loslaten? Bijvoorbeeld op een manier zoals de Gereformeerde Gemeenten voorzichtig toenadering zoeken tot de Gereformeerde Gemeenten in Nederland rond het aanbod van genade.”

Dat lijkt mij niet. Het arminianisme berooft Gods kinderen van hun troost dat God die het goede werk begon het ook zal voleindigen. En berooft God van Zijn eer, dat de zaligheid van zondaren volkomen Gods werk is.

Het arminianisme is een vleesstrelende leer waar de mens wat kan zijn en bijdragen, maar tegelijkertijd grondig onbijbels.

[Michaels]

“Wordt het niet eens tijd dat de gomaristen hun polemische benadering, zoals verwoord in de Dordtse Leerregels tegenover de arminianen, loslaten? Bijvoorbeeld op een manier zoals de Gereformeerde Gemeenten voorzichtig toenadering zoeken tot de Gereformeerde Gemeenten in Nederland rond het aanbod van genade.”

Dat lijkt mij niet. Het arminianisme berooft Gods kinderen van hun troost dat God die het goede werk begon het ook zal voleindigen. En berooft God van Zijn eer, dat de zaligheid van zondaren volkomen Gods werk is.

Het arminianisme is een vleesstrelende leer waar de mens wat kan zijn en bijdragen, maar tegelijkertijd grondig onbijbels.

Arminianen benadrukken juist ook dat Gods genade noodzakelijk is voor elke stap van het geloof (dus geen “eigen verdienste”); dat de oproep tot geloof en bekering serieus genomen wordt; en dat de verantwoordelijkheid van de mens niet wordt uitgeschakeld.

Arminianen zeggen daarom dat zij God niet van Zijn eer beroven, maar juist recht doen aan zowel Gods genade als de menselijke verantwoordelijkheid.

[J.C. Philpot]

Enkele citaten uit een goed artikel van wijlen PKN-predikant ds. R.H. Kieskamp:

Het arminianisme was een terugval in die dodelijk verstikkende cirkel van rooms-katholiek denken dat met eigen goede werken de hemel wilde verdienen. Weer werd de mens op zichzelf en op eigen presteren teruggeworpen. Weer kwam de harde zweep van wetticisme terug. Weer was er de wrede leer waarin de mens al verder in zichzelf gevangen raakte. Weg dus het bevrijdende evangelie, dat ons uitnodigt uit onze ikgerichtheid te komen, dat ons naar Christus lokt. Weer werd het blijde evangelie verkwanseld.
Zij die leefden uit de bevrijdende boodschap van genade in Christus, door de Reformatie opnieuw ontdekt, konden dan ook niet verdragen dat het arminiaanse denken hen weer in de wurggreep van wettische roomse goede werkenleer zou voeren. Het voelde aan als een hond die terugkeerde naar eigen uitbraaksel. Daarom werd in de tijd van de synode van Dordt zo fel tegen het arminianisme gestreden.

Er is nog een tweede reden, eigenlijk de hoofdreden, voor die felheid. Dat is het feit dat het arminianisme tekort doet aan de eer van God, speciaal van Christus. Immers, als geleerd wordt dat we door goede werken ook maar iets van de zaligheid kunnen verdienen, geven we Christus een onvoldoende. We zeggen dat Hij Zijn werk niet goed heeft gedaan, dat het een leugen was toen Hij uitriep: ‘Het is volbracht.’ We vinden eigenlijk dat Hij Zijn werk niet voor honderd procent heeft afgemaakt, dat wij er met onze goede werken een stukje aan moeten toevoegen. Daarmee onteren we Christus op gruwelijke wijze. We beroven Hem van de glorie als volkomen Zaligmaker. Tegelijk zetten we onszelf op een voetstuk. We beweren dat wij door de zondeval maar een beetje verloren zijn, zodat we zelf ook nog tot goede dingen in staat zijn. We loochenen dat zalig worden een werk is dat God alleen voor elkaar kan krijgen.

Arminius meende dat wij mensen ook iets kunnen verdienen om in de hemel te komen. Bij hem ging het om de leer van de uitverkiezing. Hij verklaarde dat díe mensen door God waren uitverkoren van wie God tevoren wist dat ze zouden gaan geloven. Mensen zouden beginnen te geloven en dat zou God belonen door hen te verkiezen tot zaligheid. Een samenwerking tussen God en mens.

Eenvoudig gezegd leerde Arminius dat God de brave Hendrikken ging uitverkiezen tot zaligheid. God ging onderscheid maken tussen hen die de eerste geloofsstapjes hadden genomen en tussen hen die niet zover waren gekomen. De besten werden beloond en kregen het lintje van de uitverkiezing, zou je kunnen zeggen. Zij werden voorgetrokken, zoals in een gezin kan gebeuren wanneer ouders het braafste kind voortrekken.

Ondertussen had Arminius hiermee een totaal onbijbels mensbeeld neergezet, namelijk de mens die ondanks de zondeval nog kracht en wil heeft om de eerste stappen in de richting van God te zetten. Tegelijk zette hij een onbijbels godsbeeld neer, alsof God willekeur toepast door de besten te belonen en arme stakkers, die tot niets goeds in staat zijn, te laten stikken.

Het hele artikel: https://www.digibron.nl/viewer/collecti ... 05186620dc