Mag een kerk haar belijdenis corrigeren?

[Arja]

Wie staat boven wie: de belijdenis of de kerk?

We zeggen allemaal dat de Schrift boven de belijdenis staat. Maar wat gebeurt er als een kerk tot de overtuiging komt dat een formulering in haar eigen belijdenis toch niet helemaal juist is?

Neem artikel 36 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis. Daar is in de kerkgeschiedenis daadwerkelijk in geschrapt, omdat men anders ging denken over de taak van de overheid. Wanneer mag een kerk zoiets doen? Wie bepaalt dat? En hoe voorkom je dat “corrigeren vanuit de Schrift” uiteindelijk gewoon aanpassen aan de tijdgeest wordt?

Of neem Zondag 38. Binnen gereformeerde kerken is door de eeuwen heen verschillend gedacht over de verhouding tussen sabbat en zondag. Henk Vreekamp ging die verhouding door zijn bezinning op Israël opnieuw doordenken en sprak over de zondag als “de dag na de sabbat”.

Dus mijn vraag is eigenlijk heel eenvoudig: wat moet een kerk doen als hernieuwde Schriftstudie spanning oplevert met een formulering in haar eigen belijdenis of catechese? Wanneer mag je corrigeren... en wie bepaalt waar die grens ligt?

[Ambtenaar]

Wie staat boven wie: de belijdenis of de kerk?

We zeggen allemaal dat de Schrift boven de belijdenis staat. Maar wat gebeurt er als een kerk tot de overtuiging komt dat een formulering in haar eigen belijdenis toch niet helemaal juist is?

Neem artikel 36 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis. Daar is in de kerkgeschiedenis daadwerkelijk in geschrapt, omdat men anders ging denken over de taak van de overheid. Wanneer mag een kerk zoiets doen? Wie bepaalt dat? En hoe voorkom je dat “corrigeren vanuit de Schrift” uiteindelijk gewoon aanpassen aan de tijdgeest wordt?

Of neem Zondag 38. Binnen gereformeerde kerken is door de eeuwen heen verschillend gedacht over de verhouding tussen sabbat en zondag. Henk Vreekamp ging die verhouding door zijn bezinning op Israël opnieuw doordenken en sprak over de zondag als “de dag na de sabbat”.

Dus mijn vraag is eigenlijk heel eenvoudig: wat moet een kerk doen als hernieuwde Schriftstudie spanning oplevert met een formulering in haar eigen belijdenis of catechese? Wanneer mag je corrigeren... en wie bepaalt waar die grens ligt?

De synode bepaalt dat allemaal.

[Arja]

De synode! Helemaal niet aan gedacht.
Dat is dan ook in de PKN zo?

Maar vrije gemeentes hebben meer vrijheid, denk ik.

[huisman]

Wie staat boven wie: de belijdenis of de kerk?

We zeggen allemaal dat de Schrift boven de belijdenis staat. Maar wat gebeurt er als een kerk tot de overtuiging komt dat een formulering in haar eigen belijdenis toch niet helemaal juist is?

Neem artikel 36 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis. Daar is in de kerkgeschiedenis daadwerkelijk in geschrapt, omdat men anders ging denken over de taak van de overheid. Wanneer mag een kerk zoiets doen? Wie bepaalt dat? En hoe voorkom je dat “corrigeren vanuit de Schrift” uiteindelijk gewoon aanpassen aan de tijdgeest wordt?

Of neem Zondag 38. Binnen gereformeerde kerken is door de eeuwen heen verschillend gedacht over de verhouding tussen sabbat en zondag. Henk Vreekamp ging die verhouding door zijn bezinning op Israël opnieuw doordenken en sprak over de zondag als “de dag na de sabbat”.

Dus mijn vraag is eigenlijk heel eenvoudig: wat moet een kerk doen als hernieuwde Schriftstudie spanning oplevert met een formulering in haar eigen belijdenis of catechese? Wanneer mag je corrigeren... en wie bepaalt waar die grens ligt?

Er is in ieder geval een woord voor. Gravamen (zwaarwegend bezwaar). Of ieder lid individueel zo’n gravamen mag indienen is denk ik per kerkverband verschillend. Volgens mij kan dat in mijn kerkverband (CGK) niet via een individueel bezwaar. Dat zal via een instructie van een classis op de G.S. moeten komen. De mogelijkheid is er in ieder geval wel. Lijkt mij alleen vrij kansloos dat na 400/500 jaar delen van de 3FvE door een gereformeerd kerkverband als onBijbels worden gezien.

[Arja]

Wie staat boven wie: de belijdenis of de kerk?

We zeggen allemaal dat de Schrift boven de belijdenis staat. Maar wat gebeurt er als een kerk tot de overtuiging komt dat een formulering in haar eigen belijdenis toch niet helemaal juist is?

Neem artikel 36 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis. Daar is in de kerkgeschiedenis daadwerkelijk in geschrapt, omdat men anders ging denken over de taak van de overheid. Wanneer mag een kerk zoiets doen? Wie bepaalt dat? En hoe voorkom je dat “corrigeren vanuit de Schrift” uiteindelijk gewoon aanpassen aan de tijdgeest wordt?

Of neem Zondag 38. Binnen gereformeerde kerken is door de eeuwen heen verschillend gedacht over de verhouding tussen sabbat en zondag. Henk Vreekamp ging die verhouding door zijn bezinning op Israël opnieuw doordenken en sprak over de zondag als “de dag na de sabbat”.

Dus mijn vraag is eigenlijk heel eenvoudig: wat moet een kerk doen als hernieuwde Schriftstudie spanning oplevert met een formulering in haar eigen belijdenis of catechese? Wanneer mag je corrigeren... en wie bepaalt waar die grens ligt?

Er is in ieder geval een woord voor. Gravamen (zwaarwegend bezwaar). Of ieder lid individueel zo’n gravamen mag indienen is denk ik per kerkverband verschillend. Volgens mij kan dat in mijn kerkverband (CGK) niet via een individueel bezwaar. Dat zal via een instructie van een classis op de G.S. moeten komen. De mogelijkheid is er in ieder geval wel. Lijkt mij alleen vrij kansloos dat na 400/500 jaar delen van de 3FvE door een gereformeerd kerkverband als onBijbels worden gezien.

Precies. Ik geloof ook niet dat dat zal gebeuren in Nederland. De drempel is zo hoog.
En het woord is nieuw voor me: gravamen. Hoe spreek je het uit

Maar het is wél gebeurd buiten Nederland. Zie: https://www.crcna.org/welcome/beliefs/p ... -and-state?
Samenvatting: De CRC vindt dat de overheid door God is ingesteld om orde, recht en vrijheid te beschermen, ook de vrijheid van de kerk, maar niet om de taak van Christus als Koning van de kerk over te nemen. Historisch belangrijk: de CRC herzag in 1958 artikel 36 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis. De eerdere Engelse formulering werd expliciet “unbiblical” genoemd, omdat daarin stond dat het de taak van de overheid is ervoor te zorgen dat het evangelie overal wordt gepredikt.

De Church of Scotland deed in 1986 iets vergelijkbaars met de Westminster Confessie. Ze verklaarde toen expliciet dat de kerk vier uitspraken niet langer onderschreef:
1. dat rooms-katholieke kloostergeloften zondige strikken zijn;
2. dat gereformeerden niet met rooms-katholieken of andere “afgodendienaars” zouden mogen trouwen;
3. dat de paus de Antichrist is;
4. dat de rooms-katholieke mis “most abominably injurious” is tegenover Christus’ ene offer.

Ik las: “This Church therefore dissociates itself from the above statements and does not require its office-bearers to believe them.”

Dus het gebeurt op zich wel dat een oude gereformeerde belijdenis eeuwen later inhoudelijk gecorrigeerd wordt.
Niet dat iets helemaal afgeschaft werd, maar bepaalde uitspraken niet lang expliciet beleden.

[mvdb]

De kans lijkt me inderdaad buitengewoon klein dat een kerkverband delen van de 3FvE als onbijbels zal verklaren. In de praktijk zullen delen waar men niet zo mee uit de voeten kan, een dode letter worden.
Daarnaast snijd je daarmee ook een band door met andere kerken die de belijdenisgeschriften voluit erkennen.

Nog veel meer geldt dat natuurlijk voor de belijdenissen uit de eerste eeuwen.

[mvdb]

Dus het gebeurt op zich wel dat een oude gereformeerde belijdenis eeuwen later inhoudelijk gecorrigeerd wordt.
Niet dat iets helemaal afgeschaft werd, maar bepaalde uitspraken niet lang expliciet beleden.

Dit topic dat je geopend hebt, bracht mij ook op de vraag wat je in een belijdenis vast wilt leggen. Het antwoord op de vraag heb ik niet. Een belijdenis geeft richting en maakt duidelijk wat je gelooft c.q. wat je overtuiging is. Hoe concreter en hoe meer ingevuld, hoe eerder de kans bestaat dat je zaken later toch moet aanpassen of verwijderen.
Als iemand voorstelt de Godheid van Christus uit de belijdenis te halen, dan veeg je daarmee alles aan de kant. Als een kerk de taak van van de overheid anders ziet (denk aan art. 36 NGB 'onverkort of gekortwiekt'), dan is dat relatief gezien maar een detail.

[Arja]

Dus het gebeurt op zich wel dat een oude gereformeerde belijdenis eeuwen later inhoudelijk gecorrigeerd wordt.
Niet dat iets helemaal afgeschaft werd, maar bepaalde uitspraken niet lang expliciet beleden.

Dit topic dat je geopend hebt, bracht mij ook op de vraag wat je in een belijdenis vast wilt leggen. Het antwoord op de vraag heb ik niet. Een belijdenis geeft richting en maakt duidelijk wat je gelooft c.q. wat je overtuiging is. Hoe concreter en hoe meer ingevuld, hoe eerder de kans bestaat dat je zaken later toch moet aanpassen of verwijderen.
Als iemand voorstelt de Godheid van Christus uit de belijdenis te halen, dan veeg je daarmee alles aan de kant. Als een kerk de taak van van de overheid anders ziet (denk aan art. 36 NGB 'onverkort of gekortwiekt'), dan is dat relatief gezien maar een detail.

Ja, precies. En ik denk eigenlijk dat juist die dingen die echt niet ter discussie staan veel meer aandacht zouden moeten krijgen. Niet alleen: dit staat in de belijdenis, dus dit geloven we. Maar ook: waarom geloven we dit? Waar staat het in de Bijbel? Waarom is het zo belangrijk? En wat gebeurt er met het evangelie als je dit loslaat? De Godheid van Christus is daar zo'n een goed voorbeeld van. Daar zou je in catechese en onderwijs veel meer mee kunnen doen. Ook bij de jeugd. Hen leren hoe ze zoiets vanuit de Bijbel kunnen uitleggen. Bijvoorbeeld door het te oefenen.

[Posthoorn]

Als iemand voorstelt de Godheid van Christus uit de belijdenis te halen, dan veeg je daarmee alles aan de kant.

Is dat zo?

[mvdb]

Als iemand voorstelt de Godheid van Christus uit de belijdenis te halen, dan veeg je daarmee alles aan de kant.

Is dat zo?

Ja toch? Als je veronderstelt dat Jezus geen God is, dan bestaat het christendom voor jou niet meer.

[Posthoorn]

Als iemand voorstelt de Godheid van Christus uit de belijdenis te halen, dan veeg je daarmee alles aan de kant.

Is dat zo?

Ja toch? Als je veronderstelt dat Jezus geen God is, dan bestaat het christendom voor jou niet meer.

Leg eens uit?

[mvdb]

Als iemand voorstelt de Godheid van Christus uit de belijdenis te halen, dan veeg je daarmee alles aan de kant.

Is dat zo?

Ja toch? Als je veronderstelt dat Jezus geen God is, dan bestaat het christendom voor jou niet meer.

Leg eens uit?

Sorry, ik begrijp jouw vraag niet zo goed.
Als je overtuiging is dat Christus geen God (en dus ook niet Gods Zoon is), dan is er geen verlossing mogelijk bijv. Wat is het Christendom dan nog?

[Johann Gottfried Walther]

Johannes 20:28: "Thomas antwoordde Hem: 'Mijn Heer en mijn God!'"
Titus 2:13: "Terwijl wij verwachten de zalige hoop en de verschijning van de heerlijkheid van de grote God en onze Zaligmaker, Jezus Christus."
Hebreeën 1:8: "Maar tot de Zoon zegt Hij: 'Uw troon, o God, is in alle eeuwigheid...'"

[Posthoorn]

De vraag is: wat verlies je als je zegt dat Christus geen God is?
Het gaat dus nu even niet om alle bewijsteksten etc. etc., die zijn genoegzaam bekend.
Maar de vraag is: kan Christus onze Verlosser zijn, als je niet belijdt dat Hij de tweede Persoon van de heilige Drie-eenheid is (want dat is in feite onze kerkelijke belijdenis)?
Ga voor dit soort vragen nu eens puur terug naar de Bijbel, en niet naar dogmatische constructies. Wat zegt de Bijbel over de kenmerken waaraan onze Verlosser moet kunnen voldoen om ons te verlossen?

Dit blijft voor mij een intrigerend onderwerp. Ik zeg niet dat ik het antwoord op alle vragen heb of dat ik precies weet hoe het zit. Wel weet ik dat de Drie-eenheidsgedachte, zoals geformuleerd in onze belijdenissen, niet direct uit de Bijbel is af te leiden. Zeker wordt Christus God genoemd in de Bijbel, maar houdt dit dan meteen ook in dat Hij de tweede Persoon van de goddelijke Drie-eenheid is, en gelijk is aan de Vader en de Heilige Geest?
Dat zijn allemaal afgeleide gedachteconstructies, in feite vergelijkbaar met de 'bewijzen' voor de gereformeerde verbondsgedachte.

De opstanding, de verzoening, de rechtvaardiging door het geloof, dát zijn zaken die klip en klaar in de Schrift geleerd worden. Maar heel veel zaken zijn toch min of meer afgeleid, terwijl ze voor ons als onopgeefbaar gelden. En om terug te gaan naar de topicvraag: mag je die zaken aanpassen in de belijdenis?

[Arja]

De vraag is: wat verlies je als je zegt dat Christus geen God is?
Het gaat dus nu even niet om alle bewijsteksten etc. etc., die zijn genoegzaam bekend.
Maar de vraag is: kan Christus onze Verlosser zijn, als je niet belijdt dat Hij de tweede Persoon van de heilige Drie-eenheid is (want dat is in feite onze kerkelijke belijdenis)?
Ga voor dit soort vragen nu eens puur terug naar de Bijbel, en niet naar dogmatische constructies. Wat zegt de Bijbel over de kenmerken waaraan onze Verlosser moet kunnen voldoen om ons te verlossen?

Dit blijft voor mij een intrigerend onderwerp. Ik zeg niet dat ik het antwoord op alle vragen heb of dat ik precies weet hoe het zit. Wel weet ik dat de Drie-eenheidsgedachte, zoals geformuleerd in onze belijdenissen, niet direct uit de Bijbel is af te leiden. Zeker wordt Christus God genoemd in de Bijbel, maar houdt dit dan meteen ook in dat Hij de tweede Persoon van de goddelijke Drie-eenheid is, en gelijk is aan de Vader en de Heilige Geest?
Dat zijn allemaal afgeleide gedachteconstructies, in feite vergelijkbaar met de 'bewijzen' voor de gereformeerde verbondsgedachte.

De opstanding, de verzoening, de rechtvaardiging door het geloof, dát zijn zaken die klip en klaar in de Schrift geleerd worden. Maar heel veel zaken zijn toch min of meer afgeleid, terwijl ze voor ons als onopgeefbaar gelden. En om terug te gaan naar de topicvraag: mag je die zaken aanpassen in de belijdenis?

Ik ben er zelf een beetje bang voor.

Wat ik bij Messiaans-Joodse theologen een belangrijke waarschuwing vind: je mag de kerkelijke formulering hierover opnieuw onderzoeken en zelfs vragen/zoeken/vergelijken of er betere woorden zijn, maar pas op dat je bij het afbreken van de formulering niet ook de Bijbelse werkelijkheid afbreekt die ermee beschermd werd. Anders heb je misschien minder dogmatiek, maar ongemerkt ook een kleinere Christus.