HC, antwoord 21 (geloofsbeschrijving) bevat extra zin

Zonderling
Berichten: 4330
Lid geworden op: 19 Nov 2005, 13:31

HC, antwoord 21 (geloofsbeschrijving) bevat extra zin

Berichtdoor Zonderling » 18 Aug 2006, 14:58

Het is mij wel eens opgevallen dat de Latijnse tekst van antwoord 21 uit zondag 7 een extra zin bevat.

In onderstaande eigen hertaling van vraag en antwoord 21 heb ik deze extra zin verwerkt:

21. Wat is een waar geloof?
Een waar geloof is niet alleen een zeker weten of kennis,
waardoor ik alles voor waar houd
wat God ons in Zijn Woord geopenbaard heeft.
Maar het is ook een zeker en hartelijk vertrouwen,
dat de Heilige Geest in mij werkt.
Dit vertrouwen rust en troost zich in God,
en stelt als zeker vast,
dat niet alleen anderen, maar ook mij
vergeving van zonden, eeuwige gerechtigheid en zaligheid geschonken is.
En dat uit louter genade, alleen wegens de verdienste van Christus.

De woorden "rust en troost zich in God" staan niet in het Duits, wel in het Latijn. Ik heb nooit begrepen waarom deze woorden in het Duits niet voorkomen en daardoor ook niet in het Nederlands.

Het sluit ook aan bij andere geloofsbeschrijvingen, bijvoorbeeld die van de Kleine Westminster Catechismus:
86. Wat is het geloof in Jezus Christus?
Het geloof in Jezus Christus is een zaligmakende genade,
waardoor wij Hem,
zoals Hij ons in het Evangelie wordt aangeboden,
tot zaligheid ontvangen en aannemen
en op Hem alleen rusten.


Ik heb nooit iets gehoord of gelezen over het verschil in de tekst van de HC, antwoord 21 tussen de Latijnse en de Duitse/Nederlandse tekst. Het leek mij belangwekkend om hier toch een keer op te wijzen. De Latijnse tekst lijkt mij (ook qua inhoud) completer.

Gebruikersavatar
memento
Berichten: 11339
Lid geworden op: 29 Dec 2001, 12:42

Berichtdoor memento » 18 Aug 2006, 15:24

Interessante ontdekking!

Gebruikersavatar
refo
Berichten: 21897
Lid geworden op: 29 Dec 2001, 12:45

Berichtdoor refo » 18 Aug 2006, 15:29

In antwoord 103 is er juist weer een stukje ingelast, heb ik me laten vertellen.
Laatst gewijzigd door refo op 25 Feb 2008, 22:53, 1 keer totaal gewijzigd.

Zonderling
Berichten: 4330
Lid geworden op: 19 Nov 2005, 13:31

Berichtdoor Zonderling » 18 Aug 2006, 15:38

memento schreef:Interessante ontdekking!

Memento,

Dat vond ik eigenlijk ook wel. De 'ontdekking' is reeds van een jaar of 5 geleden. Nogmaals, ik weet niet of dit al wel eens vaker door iemand is opgemerkt, vast wel, ik heb het alleen nog nooit ergens gelezen.

Gebruikersavatar
Eppie
Berichten: 488
Lid geworden op: 12 Mar 2004, 03:28

Berichtdoor Eppie » 19 Aug 2006, 10:08

Bij deze een oproep aan de meelezende predikanten om voortaan niet alleen de grondtekst van de Bijbel te gebruiken bij het voorbereiden van de zondagse preek maar ook om de grondtaal te gebruiken bij de leerdiensten.

limosa

Berichtdoor limosa » 21 Aug 2006, 20:05

Je bent een zorgvuldige lezer Zonderling!

Ik had hier echt nog nooit van gehoord, interessant. Ik vraag me af, zijn er nog meer verschillen?

Zonderling
Berichten: 4330
Lid geworden op: 19 Nov 2005, 13:31

Berichtdoor Zonderling » 21 Aug 2006, 21:42

limosa schreef:Je bent een zorgvuldige lezer Zonderling!

Ik had hier echt nog nooit van gehoord, interessant. Ik vraag me af, zijn er nog meer verschillen?


Limosa,

Kleine verschillen zijn er wel, maar ik heb dit nooit systematisch vergeleken. Mijn kennis van het Latijn (van 30 jaar geleden) is ook wat te beperkt om even "snel" te vergelijken, dat vereist wel wat inspanning + gebruik van het woordenboek.

Het is trouwens goed om te weten dat zowel de Latijnse als de Duitse versie van de opstellers zelf (Ursinus en Olevianus) afkomstig zijn. Dat maakt het extra moeilijk om te kunnen zeggen wat de juiste en 'originele' tekst is.

Een verschil dat ik ook gevonden is, is de laatste zin in antwoord 60: "zo verre ik zulke weldaad met een gelovig hart aanneem". Deze regel komt wel voor in de Duitse tekst, niet in de Latijnse. Volgens mij is deze regel niet meer dan een herhaling van het begin van het antwoord: "alleen door een waar geloof in Jezus Christus". In de Latijnse tekst werd deze herhaling dus niet nodig gevonden.

Verder noemt Refo een inlassing in antwoord 103. Hij bedoelt hier het feit dat de Nederlandse tekst heeft "op de Sabbat, dat is op de rustdag". In het Latijn en Duits wordt alleen gesproken van de "feestdag" ("feiertag"), daar wordt de Sabbat (in deze context de Zondag) niet uitdrukkelijk genoemd en ook niet als "rustdag" betiteld. De keuze voor de woorden "Sabbat" en "rustdag" is van de vertaler Petrus Datheen afkomstig, naar het schijnt wel met instemming van Nederlandse Synoden in de 16e eeuw. Ik heb dat echter niet precies nagegaan.

Klaas-Jan
Berichten: 494
Lid geworden op: 14 Mei 2007, 15:59
Locatie: Wemeldinge
Contact:

Re:

Berichtdoor Klaas-Jan » 25 Feb 2008, 21:13

Eppie schreef:Bij deze een oproep aan de meelezende predikanten om voortaan niet alleen de grondtekst van de Bijbel te gebruiken bij het voorbereiden van de zondagse preek maar ook om de grondtaal te gebruiken bij de leerdiensten.


Dit onderstreept het belang van kennis van de klassieke talen!!

Gebruikersavatar
Tiberius
Administrator
Berichten: 27797
Lid geworden op: 12 Jan 2006, 10:49
Locatie: Breda

Re:

Berichtdoor Tiberius » 26 Feb 2008, 15:16

Eppie schreef:Bij deze een oproep aan de meelezende predikanten om voortaan niet alleen de grondtekst van de Bijbel te gebruiken bij het voorbereiden van de zondagse preek maar ook om de grondtaal te gebruiken bij de leerdiensten.

(Het is wel een stokoude posting om op te reageren, maar hij is nu eenmaal omhooggehaald, en ik lees hen nu pas).

Er zit natuurlijk een cruciaal verschil tussen de Bijbel en de belijdenisgeschriften.
De Bijbel is Gods Woord, zoals we weten en belijden. Dus daarbij is het van groot belang om zo dicht mogelijk bij de grondtekst te blijven, omdat die Gods spreken is.
In de belijdenisgeschriften echter spreekt de kerk zich uit over Gods Woord. Daarom gaat het in dat geval niet zozeer om de oorspronkelijke tekst, maar om de door de synode geautoriseerde tekst.

David J
Berichten: 863
Lid geworden op: 21 Jun 2004, 18:18

Re: HC, antwoord 21 (geloofsbeschrijving) bevat extra zin

Berichtdoor David J » 26 Feb 2008, 16:50

't Is natuurlijk sowieso de vraag of het niet ontzettend krom is dat er in gereformeerde kerken uit een belijdenisgeschrift gepreekt wordt. De tekst van de HC wordt heel wat vaker bepreekt dan de gemiddelde Bijbeltekst. En bij veel catechismuspreken wordt er weliswaar uit de Bijbel gelezen, maar komt het gelezene verder helemaal niet meer ter sprake.

Niet om de HC te bekritseren, hoor. En al helemaal niet om het belang van een leerdienst te ontkennen. Maar het gaat om het principiele punt of de prediking over iets anders mag gaan dan de Bijbel zelf. Ik zou liever zien dat predikanten de HC gebruiken om een thema voor hun leerpredikaties te vinden, en niet om de inhoud van hun preek eruit te halen. Want er is maar een bron van gezag in de kerk. En dat is niet de synode, overigens.

Gebruikersavatar
Bert Mulder
Berichten: 9053
Lid geworden op: 28 Aug 2006, 22:07
Locatie: Sherwood Park Alberta Canada
Contact:

Re: HC, antwoord 21 (geloofsbeschrijving) bevat extra zin

Berichtdoor Bert Mulder » 26 Feb 2008, 17:21

Denk niet ook dat het ooit de bedoeling was om de HC zelf te prediken.

Maar wel, om de HC te gebruiken om het Woord te prediken, en wel zodat geen enkel leerstuk onbehandeld bleef. Dus het Woord prediken aan de hand van de HC. Zoals we ook belijden dat de HC, en de hele 3fvE, op de Schrift gebaseert zijn. En een goede preek komt terug, natuurlijk, op de basis van de catechismus.

Zo is het bij ons vaak gebruikelijk om een aanpassend Schriftgedeelte en tekst te nemen, en de inleiding is dan: Op basis van deze tekst, willen we de catechismus benaderen in zondag ...

(dat in het engels natuurlijk)
Mijn enige troost is, dat ik niet mijn, maar Jezus Christus eigen ben, Die voor mijn zonden betaald heeft, en zo bewaart, dat alles tot mijn zaligheid dienen moet; waarom Hij mij ook door Zijn Heilige Geest van eeuwig leven verzekert, en Hem voortaan te leven van harte willig en bereid maakt.

Gebruikersavatar
Tiberius
Administrator
Berichten: 27797
Lid geworden op: 12 Jan 2006, 10:49
Locatie: Breda

Re: HC, antwoord 21 (geloofsbeschrijving) bevat extra zin

Berichtdoor Tiberius » 26 Feb 2008, 17:26

Klopt, Bert. Zo gebeurt dat bij ons ook altijd.
De HC wordt als leidraad gebruikt.

Gebruikersavatar
refo
Berichten: 21897
Lid geworden op: 29 Dec 2001, 12:45

Re: HC, antwoord 21 (geloofsbeschrijving) bevat extra zin

Berichtdoor refo » 26 Feb 2008, 17:40

Maar voor we het vergeten: we lezen de Bijbel niet door de bril van de HC. Maar de HC beoordelen we door de Bijbel er naast te leggen.
--------------
Voorts ben ik van mening dat portretten van oudvaders, reformatoren en andere theologen niet zouden moeten worden toegestaan als avatar.

Gebruikersavatar
Tiberius
Administrator
Berichten: 27797
Lid geworden op: 12 Jan 2006, 10:49
Locatie: Breda

Re: HC, antwoord 21 (geloofsbeschrijving) bevat extra zin

Berichtdoor Tiberius » 26 Feb 2008, 17:42

Niet door de bril, maar (zoals ik al zei) als leidraad.

David J
Berichten: 863
Lid geworden op: 21 Jun 2004, 18:18

Re: HC, antwoord 21 (geloofsbeschrijving) bevat extra zin

Berichtdoor David J » 26 Feb 2008, 17:47

Tiberius schreef:Klopt, Bert. Zo gebeurt dat bij ons ook altijd.
De HC wordt als leidraad gebruikt.


Merkwaardig. Zo ervaar ik het zelden of nooit bij een catechismuspreek. In mijn ervaring speelt de tekst van de HC in zo'n dienst de rol die een Bijbeltekst speelt in een gewone dienst. Maar we zullen wel een ander interpretatie van 'leidraad' hebben...

Dat de HC beoordeeld wordt door de Bijbel ernaast te leggen is al helemaal onzin. Er wordt gewoon voetstoots vanuit gegaan dat de HC en de Bijbel hetzelfde zeggen. Ik kan me althans geen kritische opmerking van een (GerGem) predikant over de catechismus herinneren. Of bedoel je te zeggen dat het zo zou moeten zijn?


Terug naar “Heidelbergse Catechismus”

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 1 gast